Meme rekonstrüksiyonu yapılan kadınlarda mastektomi sonrası kısa süreli radyoterapi (RT CHARM)

Kısaca: 16 seanslık radyoterapi, rekonstrüksiyon komplikasyonlarını artırmadı.

Dergi: JCO (12 Ekim 2026) · Çalışma türü: Faz 3 · Kanser türü: Meme kanseri · Katılımcı: 898 hasta

Arka plan

Meme kanseri, dünyada ve Türkiye’de kadınlarda en sık görülen kanserdir. Dünyada her yıl 2 milyondan fazla kadına meme kanseri tanısı konur. Yaş, ailede meme ya da over kanseri öyküsü, BRCA1/2 gibi kalıtsal gen değişiklikleri, erken adet görme, geç menopoz, hiç doğum yapmamış olmak, alkol ve menopoz sonrası kilo fazlalığı bilinen risk faktörleridir. Meme kanseri tek bir hastalık değildir. Hormon reseptörü pozitif, HER2 pozitif ve üçlü negatif gibi alt tiplere ayrılır ve tedavi bu alt tiplere göre planlanır.

Mastektomi olan kadınların önemli bir kısmına meme rekonstrüksiyonu yapılır. Bu, silikon implantla ya da hastanın karın veya sırt bölgesinden alınan kendi dokusuyla olabilir. Mastektomi sonrası radyoterapi gereken hastalarda radyasyon, rekonstrükte memede sertleşme, şekil bozukluğu, enfeksiyon ve implant kaybı gibi komplikasyonlara yol açabilir.

Hipofraksiyone radyoterapide tedavi süresi 5 haftadan 3 haftaya iner. Ancak her seansta verilen dozun daha yüksek olması, rekonstrüksiyon komplikasyonlarını artırabileceği endişesiyle bu hastalarda uzun süre tercih edilmedi. RT CHARM bu endişeyi araştıran ilk büyük randomize çalışmalardan biridir.

ASTRO ve ESTRO kılavuzları meme koruyucu cerrahi sonrası hipofraksiyone radyoterapiyi standart kabul eder. Mastektomi sonrası ışınlamada da kanıtlar artmaktadır. Ancak rekonstrüksiyon yapılan hastalarda kılavuzlar, yeterli randomize veri olmadığı için temkinli bir tutum sergilemekteydi. Bu çalışma bu hasta grubuna özgü kanıt sağlamak için tasarlandı.

Çalışma Özeti

Mastektomi sonrası meme rekonstrüksiyonu yapılan ya da planlanan kadınlarda, 16 seanslık hipofraksiyone radyoterapi 25 seanslık standart radyoterapi kadar güvenli mi?

ABD’de Alliance grubu tarafından yürütülen randomize faz 3 eşdeğerlik çalışması (A221505). Hastalar 5 haftada 25 seans (50 Gy) ya da 3 haftada 16 seans (42,56 Gy) radyoterapi grubuna ayrıldı. Birincil sonlanım noktası 24 ay içindeki rekonstrüksiyon komplikasyonlarıydı. Medyan takip 3,9 yıl.

• 24 aylık rekonstrüksiyon komplikasyonu: kısa radyoterapiyle %12,3, standart radyoterapiyle %10,2. Fark eşdeğerlik sınırları içindeydi.
• Yalnızca implant kullanılan rekonstrüksiyonda komplikasyonlar, hastanın kendi dokusuyla yapılan rekonstrüksiyona göre daha sıktı.
• 36 aylık bölgesel nüks: %1,5’e karşı %2,2 (anlamlı fark yok).

Akut ve geç yan etki oranları iki grupta istatistiksel olarak farklı değildi.

Sonuç olarak, meme rekonstrüksiyonu yapılan kadınlarda 16 seanslık radyoterapi güvenli ve standart tedaviye eşdeğer.

Kısaltmalar: HR = risk oranı (hazard ratio; 1’in altı, deney grubunda riskin daha düşük olduğunu gösterir), PFS = progresyonsuz sağkalım, GA = güven aralığı. Bu yazı, yayımlanmış bir bilimsel makalenin bilgilendirme amaçlı Türkçe özetidir; tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tedavi kararları için mutlaka hekiminize danışın.