Ara dönem kanserlerde yaklaşık dörtte bir azalma eğilimi, ana sonuç anlamlı değil.
Kısaca: Ara dönem kanserlerde yaklaşık dörtte bir azalma eğilimi, ana sonuç anlamlı değil.
Dergi: Lancet Oncology (9 Ekim 2026) · Çalışma türü: Randomize tarama çalışması · Kanser türü: Meme kanseri taraması · Katılımcı: 99.558 kadın
Meme kanseri, kadınlarda en sık görülen kanserdir. Erken evrede yakalandığında iyileşme oranı %90’ın üzerindedir. Mamografi taramasının meme kanserine bağlı ölümleri azalttığı büyük çalışmalarla gösterilmiştir. Türkiye’de Sağlık Bakanlığı’nın ulusal tarama programı kapsamında 40-69 yaş arası kadınlara iki yılda bir ücretsiz mamografi önerilmekte ve bu hizmet KETEM’lerde verilmektedir.
Mamografi taraması meme kanseri ölümlerini azaltan, kanıtı güçlü bir yöntemdir. Ancak özellikle yoğun meme dokusu olan kadınlarda bazı tümörler mamografide görülemeyebilir. Normal çıkan bir taramadan sonra, bir sonraki taramaya kadar geçen sürede tanı konan kanserlere “ara dönem kanserleri” denir ve bunlar genellikle daha agresif seyreder.
Dijital meme tomosentezi (“3B mamografi”), memenin farklı açılardan çok sayıda ince kesit görüntüsünü alarak üst üste binen dokuların tümörü gizlemesini azaltan bir yöntemdir. Sentetik 2B mamografi ise bu kesitlerden bilgisayarla oluşturulan klasik görüntüdür ve ek radyasyon gerektirmez. Almanya’daki TOSYMA çalışması, tomosentezin tarama programlarında rutin kullanıma girmesi gerekip gerekmediğini araştırıyor.
Avrupa Komisyonu’nun meme kanseri tarama girişimi (ECIBC) ve birçok ulusal kılavuz, tarama için dijital mamografiyi standart olarak önerir. Tomosentez ise bazı ülkelerde (ör. ABD) yaygınlaşsa da bu kılavuzlar tomosentezin rutin taramada kullanımı için henüz kesin bir öneri vermemiştir. Bunun nedeni, tomosentezin ara dönem kanserleri ve ölümleri azalttığına dair randomize kanıtın sınırlı olmasıdır. TOSYMA, bu kanıtı sağlamak için yapılan en büyük randomize çalışmalardan biri.
Meme kanseri taramasında dijital meme tomosentezi + sentetik 2D mamografi, standart dijital mamografiye göre iki tarama arasında ortaya çıkan (ara dönem) kanserleri azaltır mı?
Almanya’da yürütülen çok merkezli, açık etiketli, randomize üstünlük çalışması. Yaklaşık 99.600 kadın iki gruba ayrıldı. Medyan yaş 57.
Tarama yöntemi karşılaştırmasıdır.
Sonuç olarak, tomosentez, dijital mamografiyle atlanan kanserlerin yaklaşık dörtte birini önleyebilir. Ancak birincil sonuç istatistiksel anlamlılığa ulaşmadı.
Kısaltmalar: HR = risk oranı (hazard ratio; 1’in altı, deney grubunda riskin daha düşük olduğunu gösterir), PFS = progresyonsuz sağkalım, GA = güven aralığı. Bu yazı, yayımlanmış bir bilimsel makalenin bilgilendirme amaçlı Türkçe özetidir; tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tedavi kararları için mutlaka hekiminize danışın.
Kaynak: WEIGEL, S., HENSE, H.-W., WEYER-ELBERICH, V. et al. Invasive interval breast cancer rates after digital breast tomosynthesis plus synthesised mammography versus digital mammography screening (TOSYMA): 24-month follow-up of the multicentre, open-label, randomised, controlled, superiority trial. The Lancet Oncology [online]. 2026. Ahead of print.
