Daha kısa radyoterapi, standart radyoterapi kadar etkili ve güvenli.
Kısaca: Daha kısa radyoterapi, standart radyoterapi kadar etkili ve güvenli.
Dergi: Lancet Oncology (Ekim 2026 sayısı) · Çalışma türü: Faz 3 · Kanser türü: Meme kanseri · Katılımcı: 820 hasta
Meme kanseri, dünyada ve Türkiye’de kadınlarda en sık görülen kanserdir. Dünyada her yıl 2 milyondan fazla kadına meme kanseri tanısı konur. Yaş, ailede meme ya da over kanseri öyküsü, BRCA1/2 gibi kalıtsal gen değişiklikleri, erken adet görme, geç menopoz, hiç doğum yapmamış olmak, alkol ve menopoz sonrası kilo fazlalığı bilinen risk faktörleridir. Meme kanseri tek bir hastalık değildir. Hormon reseptörü pozitif, HER2 pozitif ve üçlü negatif gibi alt tiplere ayrılır ve tedavi bu alt tiplere göre planlanır.
Lenf nodu tutulumu olan ya da büyük tümörü olan yüksek riskli meme kanseri hastalarında mastektomiden sonra göğüs duvarına ve bölgesel lenf bezlerine radyoterapi uygulanması nüks riskini azaltır ve sağkalımı uzatır. Geleneksel radyoterapi yaklaşık 5 hafta boyunca, haftada 5 gün, günde küçük dozlarla verilir.
Hipofraksiyone radyoterapide toplam doz daha az sayıda, ama her seansta daha yüksek dozlarla verilir ve tedavi süresi yaklaşık 3 haftaya iner. Bu yaklaşım meme koruyucu cerrahi sonrası artık standart hale gelmiştir. Ancak mastektomi sonrası ve lenf bezlerini içeren alanlarda, özellikle uzun dönem yan etkiler (kol şişmesi, sinir hasarı, kalp etkileri) konusunda kanıt daha sınırlıydı. Bu Çin çalışması, 10 yılı aşan takip süresiyle bu boşluğu dolduruyor.
ASTRO ve ESTRO kılavuzları, meme koruyucu cerrahi sonrası hipofraksiyone radyoterapiyi standart kabul eder. Ancak mastektomi sonrası ve bölgesel lenf bezlerini içeren ışınlamada uzun dönem kanıt sınırlı olduğu için bazı kılavuzlar ve merkezler hâlâ geleneksel 5 haftalık tedaviyi tercih etmektedir. Bu çalışma, 10 yılı aşan takiple bu konuda en güçlü kanıtlardan birini sağlamak için yapıldı.
Yüksek riskli meme kanserinde mastektomi sonrası daha az seansta verilen hipofraksiyone radyoterapi, standart radyoterapi kadar etkili mi?
Açık etiketli, randomize, eşdeğerlik (non-inferiority) faz 3 çalışma. Hastalar standart radyoterapi (414) ya da hipofraksiyone radyoterapi (406) grubuna ayrıldı. Medyan takip 11,5 yıl.
Ciddi geç yan etkiler her iki grupta da çok seyrekti (kalp hastalığı ve lenfödem %1 civarında). 4-5. derece yan etki görülmedi.
Sonuç olarak, daha kısa süren radyoterapi, uzun dönemde de nüks kontrolü ve güvenlik açısından standart tedaviyle benzer sonuç verdi. Hasta için daha az hastane ziyareti anlamına geliyor.
Kısaltmalar: HR = risk oranı (hazard ratio; 1’in altı, deney grubunda riskin daha düşük olduğunu gösterir), PFS = progresyonsuz sağkalım, GA = güven aralığı. Bu yazı, yayımlanmış bir bilimsel makalenin bilgilendirme amaçlı Türkçe özetidir; tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tedavi kararları için mutlaka hekiminize danışın.
Kaynak: SUN, G.-Y., CHEN, S.-Y., TANG, Y. et al. Hypofractionated versus conventional fractionated postmastectomy radiotherapy for patients with high-risk breast cancer (CHN HYPOPMRT): 10-year outcomes from a randomised, non-inferiority, open-label, phase 3 trial. The Lancet Oncology [online]. 2026, vol. 27, no. 10, pp. 1249–1259.
