Ameliyat edilebilir evre III melanomda tümör içine daromun enjeksiyonu (PIVOTAL)

Kısaca: Ameliyat öncesi tümör içi daromun, nüks riskini azaltmaya 3 yıllık takipte de devam etti.

Dergi: JCO (1 Ekim 2026 sayısı) · Çalışma türü: Faz 3 (güncel sonuçlar) · Kanser türü: Melanom · Katılımcı: 256 hasta

Arka plan

Melanom, deride pigment üreten melanosit hücrelerinden gelişen ve deri kanserlerinin en ölümcül olanıdır. En önemli risk faktörü güneşten ya da solaryumdan gelen ultraviyole ışınlarıdır. Açık ten, çok sayıda ben, çocuklukta güneş yanığı öyküsü ve ailede melanom öyküsü riski artırır. Dünyada en yüksek sıklık Avustralya ve Yeni Zelanda’dadır. Erken evrede ameliyatla büyük ölçüde iyileşebilir. Son 15 yılda immünoterapi ve hedefe yönelik tedaviler ileri evre melanomun seyrini köklü şekilde değiştirdi.

Evre III melanom, kanserin bölgesel lenf bezlerine ya da deri altına yayıldığı ancak uzak organlara ulaşmadığı evredir. Bu hastalarda ameliyat sonrası nüks riski yüksektir. Son yıllarda ameliyattan önce immünoterapi verilmesinin (neoadjuvan tedavi) nüksü belirgin şekilde azalttığı gösterildi.

Daromun, iki ayrı “immünositokin”in (L19IL2 ve L19TNF) birleşimidir. Bu moleküller, tümörü çevreleyen dokuya bağlanan bir antikor parçasına bağlı bağışıklık uyarıcı proteinler (interlökin-2 ve tümör nekroz faktörü) içerir ve doğrudan tümörün içine enjekte edilir. Amaç, bağışıklık sistemini tümör bölgesinde yoğun şekilde uyarmak ve vücut genelinde yan etkileri sınırlamaktır.

NCCN ve ESMO kılavuzları, ameliyat edilebilir evre III melanomda SWOG S1801 ve NADINA çalışmalarına dayanarak ameliyat öncesi immünoterapiyi (pembrolizumab ya da nivolumab + ipilimumab) önemli bir seçenek olarak önerir. Ameliyat sonrası adjuvan immünoterapi ya da BRAF mutasyonlularda hedefe yönelik tedavi de seçenekler arasındadır. PIVOTAL ise farklı bir yaklaşım olan tümör içi tedaviyi test etti.

Çalışma Özeti

Tamamen ameliyat edilebilir, lokal ileri (evre III) melanomda ameliyattan önce tümörün içine daromun enjekte edilmesi, doğrudan ameliyata göre nüksü azaltır mı?

Avrupa Birliği’nde yürütülen randomize faz 3 çalışma. Hastalar ameliyat öncesi tümör içi daromun + ameliyat ya da doğrudan ameliyat grubuna ayrıldı. Hastaların %87’si daha önce tedavi görmüş ve nüks etmiş hastalardı. Bu makale 36,8 aylık medyan takipteki güncel sonuçları sunuyor.

• İlk analizde (21 ay) nükssüz sağkalım daromun lehineydi (HR 0,59; p=0,005).
• Güncel analizde nükssüz sağkalım ve uzak metastazsız sağkalımdaki yarar korundu.
• Olaysız sağkalımla yapılan duyarlılık analizleri de sonucu destekledi.

Uzun takipte yeni bir güvenlik sorunu görülmedi.

Sonuç olarak, ameliyat öncesi tümör içi daromun, ameliyat edilebilir melanomda nüks riskini kalıcı olarak azaltıyor gibi görünüyor.

Kısaltmalar: HR = risk oranı (hazard ratio; 1’in altı, deney grubunda riskin daha düşük olduğunu gösterir), PFS = progresyonsuz sağkalım, GA = güven aralığı. Bu yazı, yayımlanmış bir bilimsel makalenin bilgilendirme amaçlı Türkçe özetidir; tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tedavi kararları için mutlaka hekiminize danışın.