Kısaca: Adjuvan pelvik radyoterapi, 2 yıllık bölgesel nüksüz sağkalımı gözleme göre %76,0’dan %87,1’e çıkardı (HR 0,43).
Dergi: JCO (1 Temmuz 2026) · Çalışma türü: Çok merkezli randomize faz 3 (birincil analiz) · Kanser türü: Yüksek riskli kas invaziv mesane kanseri · Katılımcı: 153 hasta
Mesane kanseri, özellikle erkeklerde sık görülür. En önemli risk faktörü sigaradr. En sık belirti idrarda ağrısız kan görülmesidir. Hastaların çoğunda tümör tanı anında mesane iç yüzeyiyle sınırlıdır (kas invazif olmayan), kas tabakasına ilerleyen hastalıkta ise tedavi çok daha yoğundur.
Kas invaziv mesane kanserinde hastalığın ne kadar derine indiği, ameliyat sonrası patolojik incelemeyle belirlenir. Tümörün mesane duvarını aşıp çevre yağ dokusuna ulaşması, pelvik lenf düğümlerinin tutulmuş olması ya da ameliyat sınırında tümör hücresi bulunması nüks riskini artıran özelliklerdir. Radikal sistektomi sonrasında idrarın dışarı alınması için bağırsaktan yapılan bir yol (üriner diversiyon) gerekir. Bu durum hastanın yaşam kalitesini, idrar kontrolünü ve günlük yaşamını etkiler. Bu nedenle ameliyat sonrası verilecek ek tedavilerin hem nüksü azaltması hem de yan etkilerinin düşük olması önem taşır.
Kas tabakasına ilerlemiş mesane kanserinde standart tedavi, ameliyat öncesi kemoterapi ve mesanenin tamamen alınmasıdır (radikal sistektomi). Yüksek riskli hastalarda ameliyat sonrası hastalık, ameliyat yatağında ya da pelvik lenf bezlerinde (bölgesel) tekrarlayabilir.
Ameliyat sonrası (adjuvan) radyoterapinin bu bölgesel nüksü azaltıp azaltmadığı randomize bir çalışmada yeterince sınanmamıştı. Bu çalışma, kemoterapi ve sistektomi sonrası yüksek riskli hastalarda adjuvan radyoterapiyi gözlemle karşılaştırdı.
Çalışmanın sorusu, sistektomi ve kemoterapi sonrası yüksek riskli kas invaziv ürotelyal mesane kanserinde adjuvan radyoterapinin 2 yıllık bölgesel nüksüz sağkalımı gözleme göre artırıp artırmadığıydı.
Haziran 2016 ile Mayıs 2024 arasında, ameliyat sonrası yüksek riskli (T3–4, N1–3, cerrahi sınır pozitif ya da ≤10 lenf nodu çıkarılmış) hastalardan 153’ü 1’e 1 oranında adjuvan radyoterapi (77 hasta) ya da gözlem (76 hasta) kolunda randomize edildi. Radyoterapi, stoma koruyucu görüntü rehberli yoğunluk ayarlı olarak 28 fraksiyonda 50,4 Gy olarak sistektomi yatağına ve pelvik lenf nodlarına uygulandı. Hastaların %62’si pT3–T4, %41’i pN+ idi, %90’ından fazlası sistemik kemoterapi almıştı (%71 ameliyat öncesi, %20 sonrası). Hiçbiri immünoterapi almamıştı. Medyan takip 47 aydı.
Yazarlar ek bir ağır toksisite görülmediğini bildiriyor.
Sonuç olarak, sistektomi ve perioperatif kemoterapi sonrası uygulanan adjuvan pelvik IMRT, yüksek riskli kas invaziv ürotelyal mesane kanserinde bölgesel kontrolü iyileştirme eğilimi gösterdi. Hasta sayısı görece azdır (153) ve hastalıksız ile genel sağkalım farkları anlamlılığa ulaşmamıştır. Sonuçlar bu çerçevede yorumlanmalıdır.
Kısaltmalar: MIBC: kas invaziv mesane kanseri; RC: radikal sistektomi; RT: radyoterapi; Obs: gözlem; IG-IMRT: görüntü rehberli yoğunluk ayarlı radyoterapi; LRFS: bölgesel nüksüz sağkalım; DFS: hastalıksız sağkalım; BCSS: mesane kanserine özgü sağkalım; OS: genel sağkalım; HR: risk oranı; GA: güven aralığı. Bu yazı, yayımlanmış bilimsel bir makalenin bilgilendirme amaçlı Türkçe özetidir; tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tedavi kararları için mutlaka hekiminize danışın.
Kaynak: MURTHY, V., MAITRE, P., PAL, M. et al. Bladder Adjuvant Radiotherapy: Phase III Multicenter Randomized Controlled Trial of Adjuvant Radiotherapy or Observation for Postcystectomy Muscle-Invasive Bladder Cancer. Journal of Clinical Oncology [online]. 2026, vol. 44, no. 19, pp. 1812–1821.