Kısaca: Tüm meme radyoterapisi sırasında eş zamanlı verilen ek doz, nükste sıralı ek doza göre aşağı kalmadı ve tedavi süresini kısalttı.
Dergi: JCO (1 Temmuz 2026) · Çalışma türü: Randomize, eşdeğerlik (non-inferiority) faz 3 · Kanser türü: Yüksek riskli erken meme kanseri · Katılımcı: 2.354 hasta
Meme kanseri, kadınlarda en sık görülen kanserdir ve dünyada her yıl 2 milyondan fazla kişiye tanı konur. Tümörler hormon reseptörü (HR) ve HER2 durumuna göre alt tiplere ayrılır. Tedavi bu alt tipe göre planlanır. Erken evrede çoğu hasta iyileşir, metastatik evrede ise hastalık yıllarca kontrol altında tutulabilir ancak çoğu zaman tamamen ortadan kalkmaz.
Meme koruyucu cerrahi ve ardından uygulanan radyoterapi, erken evre hastalıkta mastektomiyle benzer sağkalım sağlar. Meme içi nüks riski, genç yaş, yüksek dereceli tümör, ameliyat sınırında tümör hücresi bulunması ve geniş in situ komponent gibi etkenlerle artar. Bu özellikler yüksek riskli hastalığın tanımında yer alır. Radyoterapi cilt kızarıklığı, meme sertleşmesi (fibrozis) ve kozmetik görünümde değişiklik gibi etkilere yol açabilir. Bu nedenle tedavi süresini ve doz uygulamasını sadeleştirirken nüks kontrolünü ve meme görünümünü korumak, radyoterapi araştırmalarının temel hedefleri arasındadır.
Meme koruyucu ameliyat sonrası tüm memeye radyoterapi verilir. Lumpektomi boşluğuna ek bir doz (boost) verilmesi meme içi nüksü azaltır. Ancak ek doz geleneksel olarak tüm meme ışınlamasından sonra, ayrı seanslarla verilir ve tedavi süresini uzatır.
Ek dozun tüm meme ışınlaması sırasında eş zamanlı verilmesi tedaviyi kısaltabilir, ancak nüks riskinin ve kozmetik sonucun korunup korunmadığı bilinmiyordu. NRG/RTOG 1005, bu soruyu nüks riski yüksek hastalarda sınadı.
Çalışmanın sorusu, ek dozun tüm meme ışınlaması sırasında eş zamanlı verilmesinin, ışınlamadan sonra sıralı verilmesine göre meme içi nüks açısından aşağı kalıp kalmadığı ve kozmetik görünümü koruyup korumadığıydı.
Mayıs 2011 ile Haziran 2014 arasında 2.354 hasta randomize edildi. Analize 2.255 uygun hasta girdi (sıralı kol 1.118, eş zamanlı kol 1.137). Sıralı kolda 50 Gy/25 fraksiyon ya da 42,7 Gy/16 fraksiyon tüm meme ışınlamasından sonra 12 Gy/6 ya da 14 Gy/7 fraksiyon ek doz verildi. Eş zamanlı kolda 40 Gy/15 fraksiyon tüm meme ışınlamasıyla birlikte fraksiyon başına 0,53 Gy ek doz (toplam 8 Gy/15 fraksiyon) uygulandı. Birincil sonlanım noktası meme içi nüksti. Medyan takip 7,3 yıldı.
Yan etkiler ve kozmetik sonuçlar iki kolda benzerdi.
Sonuç olarak, tüm meme ışınlaması sırasında eş zamanlı ek doz, sıralı ek doza göre eşdeğer meme içi nüks sağladı. Toksisiteyi ve kozmetik sonucu kötüleştirmedi ve toplam tedavi süresini kısalttı.
Kısaltmalar: WBI: tüm meme ışınlaması; IBR: aynı taraf meme içi nüks; 3D-CRT: üç boyutlu konformal radyoterapi; IMRT: yoğunluk ayarlı radyoterapi; Gy: gray (radyoterapi dozu); F: fraksiyon; HR: risk oranı; GA: güven aralığı; AE: yan etki. Bu yazı, yayımlanmış bilimsel bir makalenin bilgilendirme amaçlı Türkçe özetidir; tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tedavi kararları için mutlaka hekiminize danışın.
Kaynak: VICINI, F.A., WINTER, K., FREEDMAN, G.M. et al. Concurrent Versus Sequential Radiation Dose Escalation to the Surgical Cavity for Conservative Treatment of High-Risk Early Breast Cancer: NRG/RTOG 1005 Phase III Trial. Journal of Clinical Oncology [online]. 2026, vol. 44, no. 19, pp. 1798–1811.