enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Az Bulutlu
16°C
İstanbul
16°C
Az Bulutlu
Salı Hafif Yağmurlu
17°C
Çarşamba Çok Bulutlu
19°C
Perşembe Hafif Yağmurlu
19°C
Cuma Yağmurlu
20°C

Degareliks (Firmagon)

​

Degareliks (Firmagon)
Prostat kanseriAndrojen baskılayıcı tedaviler
Kısaca

Degareliks, testosteron üretimini hızla durduran bir GnRH antagonistidir. Prostat kanserinde karın derisinin altına ayda bir yapılan enjeksiyonla verilir.

Deri altı
uygulama yolu
Ayda bir
program
Birkaç dk
süre / doz
Aylar – yıllar
tedavi süresi

Bu ilaç nedir?

Hormon sinyalini doğrudan bloke eden bir GnRH antagonistidir; testosteron birkaç gün içinde düşer ve LHRH ilaçlarındaki gibi alevlenme görülmez. Prostat kanserinde, özellikle hızlı testosteron baskısının istendiği veya kalp-damar hastalığı olan hastalarda ileri evre tedavide kullanılır.

Degareliks (Firmagon) FDA onayları

Degareliks, piyasada Firmagon adıyla satılan ve cilt altına enjeksiyonla uygulanan bir hormon tedavisi. Ferring geliştirdi. Beyindeki GnRH reseptörlerini doğrudan bloke ederek testosteron üretimini hızla durduruyor. Prostat kanseri hücreleri büyümek için testosterona ihtiyaç duyduğundan bu etki hastalığın kontrolünde önemli. FDA’dan tek bir onayı var.

1. İleri evre prostat kanseri (24 Aralık 2008, tam onay)

FDA degareliksi 24 Aralık 2008’de ileri evre prostat kanseri olan hastaların tedavisi için onayladı.

Onay, ilacın bir yıl boyunca aylık löprolid iğnesiyle karşılaştırıldığı 600’den fazla hastalı bir çalışmaya dayanıyor. Her iki ilaç da testosteronu kastrasyon düzeyinde tutmada benzer başarı gösterdi, oranlar yüzde 96 ile 98 arasındaydı. Asıl fark hızdaydı. Degareliks alan hastaların yüzde 96’sında testosteron üçüncü günde hedef düzeye inmişti. Löprolid kolunda ise bu sürede hiçbir hastada inmedi.

Bir diğer fark da alevlenme meselesi. Löprolid gibi ilaçlar tedavinin ilk günlerinde testosteronu geçici olarak yükseltir ve bu bazen şikayetleri kısa süreliğine artırabilir. Degarelikste böyle bir yükselme görülmedi.

Doz ve güvenlilik

Tedaviye 240 mg ile başlanıyor ve bu doz iki ayrı 120 mg enjeksiyon şeklinde yapılıyor. Sonrasında 28 günde bir 80 mg ile devam ediliyor. En sık görülen yan etki enjeksiyon yerinde ağrı, kızarıklık ve şişlik. Çalışmada hastaların kabaca yüzde 35 ile 44’ünde görüldü ve çoğunlukla geçiciydi. Sıcak basması, kilo artışı ve karaciğer enzimlerinde yükselme de sık karşılaşılan etkiler arasında.

Kaynaklar

  1. Healio: FDA approves degarelix for advanced prostate cancer
  2. Harvard Health: Degarelix approved for advanced prostate cancer
  3. MDedge: Hormonal drug approved for prostate cancer

Tedavi planı

Uygulama yolu
Karın derisinin altına enjeksiyon olarak; başlangıçta iki enjeksiyon, sonra tek.
Program
İlk doz sonrası ayda bir (3 aylık form da bulunur).
Tedavi süresi
Hastalık kontrol altında kaldıkça süresiz; radyoterapiyle birlikte sınırlı süre.
İzlem
PSA, testosteron, karaciğer enzimleri ve kemik yoğunluğu düzenli kontrol edilir.

Nasıl kullanılır?

  • Başlangıçta iki ayrı enjeksiyonla yüksek doz, sonrasında ayda bir tek enjeksiyon olarak karın derisinin altına yapılır; 3 aylık form da kullanılabilir.
  • Enjeksiyon yerinde ağrı, kızarıklık, şişlik ve sertlik sık görülür; her seferinde enjeksiyon yeri değiştirilir.
  • Randevularınızı aksatmayın; geciktirmek testosteron baskısını azaltabilir.
  • PSA, testosteron, karaciğer enzimleri ve kemik yoğunluğu düzenli kontrol edilir.
  • Kullanım şekilleri: İlk ay iki enjeksiyon, sonra ayda bir (veya 3 aylık form); özellikle kalp-damar riski olanlarda ya da hızlı baskı gerektiğinde tercih edilir. Bu tedavinin farklı uygulama şekilleri ve birlikte kullanım seçenekleri olabilir; sizin için uygun olanı doktorunuz belirler.

Tedavi sürecinde neler olur?

 

İlk haftalar
Sıcak basması, yorgunluk ve cinsel istekte azalma gibi hormon etkileri başlayabilir. Enjeksiyonla başlanan ilaçlarda ilk günlerde kemik ağrısı veya idrar yapmada geçici güçlük (alevlenme) olabilir; doktorunuz bunu önleyen bir tablet verebilir.

 

İlk 3–6 ay
PSA ve testosteron düzeyleri kontrol edilir. Yan etkiler genellikle dengelenir; gerekirse destek tedavileri başlanır.

 

Aylar ve yıllar boyunca
Tedavi çoğu zaman yıllarca sürer. Kemik yoğunluğu, kan şekeri, kolesterol ve tansiyon düzenli izlenir; periyodik görüntüleme yapılır.

 

Tedavi boyunca
İlacı veya enjeksiyonu düzenli kullanın; belirtiler rahatsız etse bile kendiliğinizden bırakmayın.

Bu genel bir çerçevedir; tedavi süresi hastalığın evresine ve risk durumuna göre değişir.

Başlamadan önce ve uygulama rehberi

Tedaviden önce
  • Tetkikler: PSA, testosteron düzeyi, kan tahlilleri, karaciğer ve böbrek fonksiyonları bakılır; gerekirse kemik yoğunluğu ölçümü (DEXA) ve kalp değerlendirmesi yapılır.
  • İlaçlarınız: Düzenli kullandığınız tüm ilaçları (özellikle kan sulandırıcılar, kalp ve nöbet ilaçları), vitaminleri ve bitkisel ürünleri doktorunuza bildirin.
  • Kalp-damar sağlığı: Tansiyonunuzu, kan şekerinizi ve kolesterolünüzü kontrol ettirin; bu tedavi bunları etkileyebilir.
  • Kemik sağlığı: Kalsiyum ve D vitamini ihtiyacınızı ve düzenli egzersiz planınızı doktorunuzla konuşun.
  • Doğurganlık: Çocuk sahibi olmayı düşünüyorsanız bunu tedaviden önce doktorunuza söyleyin; sperm dondurma gibi seçenekleri konuşabilirsiniz.
İlacı veya enjeksiyonu uygulama
  • Enjeksiyonlar ve implantlar (ayda bir, 3 ayda bir veya 6 ayda bir) hastane veya klinikte sağlık görevlisi tarafından yapılır; takvimi aksatmayın.
  • Tabletler evde, her gün aynı saatte alınır; yemekle ilişkisini bu rehberin ilgili bölümünde ve ilaç prospektüsünde kontrol edin.
  • Bir tablet dozunu unutursanız aynı gün hatırlarsanız alın; ertesi gün iki katını almayın.
  • Bazı ilaçlar kortizon ile birlikte kullanılır; kortizonu doktorunuza sormadan kesmeyin.
  • İlacı orijinal ambalajında, oda sıcaklığında ve çocukların erişemeyeceği yerde saklayın.
Evde ilk haftalar
  • Belirtileri not alın: Sıcak basması, yorgunluk, ağrı, idrar yakınmaları gibi belirtileri tarihleriyle yazın.
  • Hareket: Düzenli yürüyüş ve hafif direnç egzersizi kas ve kemik kaybını azaltır, yorgunluğa iyi gelir.
  • Tansiyon ve kan şekeri: Evde tansiyonunuzu ölçün; susama ve sık idrar gibi belirtilerde bildirin.
  • Randevular: PSA ve kan tahlillerinizi ve enjeksiyon randevularınızı aksatmayın.

Olası yan etkiler ve neler yapabilirsiniz

Her hastada hepsi görülmez. Yan etkilerin çoğu geçicidir ve tedavi edilebilir. Yaşadığınız bir sorunu ekibinize söylemekten çekinmeyin.

Enjeksiyon yerinde ağrı, şişlik, kızarıklık
İlk günler
Ilık uygulama yapabilirsiniz; belirgin ağrı veya ateşte bildirin.
Sıcak basması, terleme
Tedavi boyunca
Katmanlı giyinin; serin ortam.
Cinsel isteğin azalması, ereksiyon sorunları
Haftalar içinde
Doktorunuzla konuşun; destek seçenekleri vardır.
Yorgunluk, kilo artışı, kas kaybı
Aylar içinde
Düzenli egzersiz ve dengeli beslenme.
Karaciğer enzim yüksekliği
Tahlilde
Düzenli tahlille izlenir.
Kemik erimesi
Uzun kullanımda
Kalsiyum, D vitamini, egzersiz.
Hemen arayın veya acile başvurun
  • Enjeksiyon yerinde yaygın şişlik, apse, ateş
  • Sarılık veya koyu idrar
  • Göğüs ağrısı, ani nefes darlığı veya bacakta şişlik
  • Ağır depresyon veya intihar düşüncesi

Acil durumda 112’yi arayın. Tedavi gördüğünüz merkezin size verdiği acil telefon numarasını yanınızda bulundurun.

Dikkat edilecekler

  • Karaciğer hastalığınız veya kalp ritim bozukluğunuz varsa doktorunuza söyleyin.
  • Kalp ritmini etkileyen ilaçlar kullanıyorsanız belirtin.
  • Tedavi sırasında cinsel yaşamda değişiklik olabilir; bu normaldir ve konuşulabilir.
  • Enjeksiyon randevularını geciktirmeyin.

Günlük yaşam ve takip

Evde bakım ipuçları
  • Beslenme: Dengeli beslenin; kalsiyum ve D vitamininden zengin gıdalara yer verin, şeker ve doymuş yağı azaltın. Kilonuzu kontrol altında tutmaya çalışın.
  • Hareket: Haftada en az 150 dakika orta düzeyde egzersiz (hızlı yürüyüş, yüzme) ve haftada iki gün direnç egzersizi önerilir.
  • Sıcak basması: Katmanlı giyinin, serin ortam seçin, kafein ve baharatlı yiyecekleri azaltın; rahatsız ediyorsa doktorunuza söyleyin.
  • Sigara ve alkol: Sigarayı bırakmak ve alkolü sınırlamak kalp ve kemik sağlığını korur.
  • Takviyeler ve bitkisel ürünler: Yüksek doz vitamin, antioksidan takviyeler, testosteron içeren ürünler ve sarı kantaron gibi bitkisel ürünler tedaviyi etkileyebilir. Kullanmadan önce sorun.
  • Düzenli kontroller: PSA, kan tahlilleri ve kemik yoğunluğu ölçümlerini aksatmayın.
  • Duygusal destek: Uzun süren hormon tedavisinde moral bozukluğu, yorgunluk ve cinsel yaşamda değişiklik olabilir; bunları doktorunuzla ve gerekirse psiko-onkoloji ekibiyle konuşmaktan çekinmeyin.
Doğurganlık, korunma ve cinsel yaşam
  • Bu ilaçlar sperm üretimini ve doğurganlığı etkileyebilir; çocuk sahibi olmayı düşünüyorsanız tedaviden önce sperm dondurmayı doktorunuzla konuşun.
  • Tedavi sırasında ve bitiminden sonra doktorunuzun belirttiği süre boyunca (genellikle en az 3–6 ay) partnerinizin gebe kalmaması için kondom gibi etkili bir korunma yöntemi kullanın.
  • Cinsel isteğin azalması, ereksiyon sorunları ve boşalma değişiklikleri görülebilir; bunları doktorunuzla konuşmaktan çekinmeyin, destek ve tedavi seçenekleri vardır.
  • Cinsel yaşamınızı sürdürebilirsiniz. İlk 48 saatte, ilaç kalıntısı vücut sıvılarında bulunabileceği için kondom kullanın.
  • Tedavi sırasında kan veya sperm bağışı yapmayın.
Kontroller ve takip
  • PSA genellikle 3–6 ayda bir, testosteron düzeyi gerektiğinde kontrol edilir.
  • Kemik yoğunluğu (DEXA), kan şekeri, kolesterol ve tansiyon düzenli izlenir.
  • Hastalığın değerlendirilmesi için düzenli aralıklarla görüntüleme (kemik sintigrafisi, tomografi, MR, PSMA PET gibi) planlanır.
  • Yaşadığınız yan etkileri tarihleriyle not alıp her randevuya götürmeniz, ekibinize yardımcı olur.

Sık sorulan sorular

Neden alevlenme olmuyor?

Degareliks hormon sinyalini doğrudan bloke ettiği için testosteron geçici olarak yükselmez; bu nedenle antiandrojen tablet gerekmez.

Bir doz veya enjeksiyonu kaçırırsam ne olur?

Tablet dozunu aynı gün hatırlarsanız alın; ertesi gün iki katını almayın. Enjeksiyon randevusunu kaçırdıysanız en kısa sürede ekibinizi arayın; yeni tarih verilir.

Yan etkiler nedeniyle tedaviyi bırakabilir miyim?

Hayır; önce doktorunuza söyleyin. Çoğu yan etki için destek tedavisi veya farklı bir ilaca geçiş mümkündür. Kendiliğinden bırakmak hastalığın kontrolünü bozabilir.

Başka ilaç, vitamin veya bitkisel ürün kullanabilir miyim?

Önce doktorunuza veya eczacınıza sorun. Bazı ilaçlar ve bitkisel ürünler bu tedavinin etkisini azaltabilir veya yan etkiyi artırabilir.

Çalışabilir ve araç kullanabilir miyim?

Çoğu hasta çalışabilir ve araç kullanabilir. Baş dönmesi, ileri yorgunluk veya görme bozukluğu varsa doktorunuza danışın.


Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Doktorunuzun ve sağlık ekibinizin size özel talimatları her zaman önceliklidir. Doz ve program kişiye göre değişebilir. Bu ilacın ülkemizde kullanımı ve geri ödeme koşulları değişebilir.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.