enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Az Bulutlu
16°C
İstanbul
16°C
Az Bulutlu
Salı Hafif Yağmurlu
17°C
Çarşamba Hafif Yağmurlu
19°C
Perşembe Az Bulutlu
19°C
Cuma Yağmurlu
20°C

Orofarenks kanserinde proton tedavisi, yoğunluk ayarlı radyoterapiye üstün gelmedi (TORPEdO)

​

Orofarenks kanserinde proton tedavisi, yoğunluk ayarlı radyoterapiye üstün gelmedi (TORPEdO)
A+
A-

Kısaca: 12. ayda proton (IMPT) ve foton (IMRT) tedavisi benzer fiziksel yaşam kalitesi, gastrostomi bağımlılığı, yerel kontrol ve sağkalım gösterdi.

Dergi: The Lancet (Mart 2026) · Çalışma türü: Randomize, kontrollü faz 3 (Birleşik Krallık) · Kanser türü: Orofarenks skuamöz hücreli kanseri · Katılımcı: 205 hasta

Arka plan

Baş-boyun kanserleri ağız, dil, boğaz, gırtlak, burun boşlukları ve tükürük bezlerinden gelişen tümörleri kapsar. Sigara, alkol ve HPV (özellikle orofarenks kanserlerinde) önemli risk faktörleridir. Ses kısıklığı, yutma güçlüğü, geçmeyen ağız yarası ya da boyunda kütle sık görülen belirtilerdir.

Orofarenks kanseri, boğazın ağız arkasındaki bölümünden (bademcik, dil kökü) gelişir ve HPV ile ilişkili vakalar giderek artmaktadır. Lokal ileri hastalıkta standart tedavi, radyoterapi ile birlikte yüksek doz sisplatindir. Bu tedavi tükürük, yutma, tat ve beslenmeyle ilgili kalıcı yan etkilere yol açabilir.

HPV ile ilişkili orofarenks kanseri genellikle daha genç hastalarda görülür ve tedaviye iyi yanıt verir. Bu hastalar uzun yıllar yaşadığı için tedavinin geç yan etkileri özellikle önem kazanır. Boyun ve boğaz bölgesine verilen radyoterapi ağız kuruluğu, tat değişikliği, yutma güçlüğü, ağız yaraları ve çene kemiğinde sorunlar gibi etkilere yol açabilir. Bu yan etkiler yeme, konuşma ve sosyal yaşamı doğrudan etkilediği için ışının tümöre odaklanıp sağlıklı dokuları koruması, radyoterapi teknolojisindeki gelişmelerin temel amacıdır.

Proton tedavisi, radyasyon dozunu hedefin arkasındaki dokulara vermeden durdurma özelliğiyle çevre sağlıklı dokuların daha az ışınlanmasını sağlayabilir. Bunun, geç yan etkileri ve yaşam kalitesini fotonla yapılan IMRT’ye göre iyileştirip iyileştirmediği belirsizdi. TORPEdO bu soruyu randomize bir çalışmada yanıtladı.

Çalışma Özeti

Çalışmanın sorusu, lokal ileri orofarenks skuamöz hücreli kanserinde yoğunluk ayarlı proton tedavisinin (IMPT), IMRT’ye göre geç fonksiyonel ve hasta bildirimli sonuçları ile hastalık kontrolünü ve sağkalımı iyileştirip iyileştirmediğiydi.

Birleşik Krallık’taki 20 hastanede 2020–2023 arasında 205 hasta 2’ye 1 oranında IMPT (136 hasta) ya da IMRT (69 hasta) koluna randomize edildi (33 fraksiyonda 70 Gy, 6,5 hafta; iki kür yüksek doz sisplatinle). Eş birincil sonlanım noktaları 12. ayda gastrostomi tüpü bağımlılığı ya da ağır kilo kaybı (≥%20) ile Washington Üniversitesi yaşam kalitesi fiziksel bileşik skoruydu. Medyan takip 28,3 aydı.

  • 12. ayda gastrostomi bağımlılığı IMPT’de %2, IMRT’de %2, ağır kilo kaybı %18’e karşı %6 bulundu (birleşik odds oranı 2,80; %97,5 GA: 0,75–10,4; p = 0,079).
  • 12. ayda ortalama fiziksel yaşam kalitesi skoru 78,3’e karşı 77,1 oldu (fark 1,3; p = 0,56).
  • 24 ay bölgesel nükssüz sağkalım %94’e karşı %97 (HR 2,6; p = 0,24), genel sağkalım %95’e karşı %95 (HR 1,6; p = 0,47) bulundu.

12 hastada 14 ciddi yan etki görüldü. En sık akut böbrek hasarı (beş olay) ve tromboembolizm (dört olay) oldu. Tedaviye bağlı ölüm yoktu.

Sonuç olarak, IMPT ve IMRT benzer geç fiziksel yaşam kalitesi, gastrostomi bağımlılığı, yerel kontrol ve genel sağkalım sağladı. Orofarenks skuamöz hücreli kanserinde IMPT’nin rutin kullanılmadığı sağlık sistemlerinde IMRT standart tedavi olmaya devam ediyor. Ağır kilo kaybı IMPT kolunda sayısal olarak daha sıktı ve çalışmanın güç sınırlılığı dikkate alınmalıdır.


Kısaltmalar: IMPT: yoğunluk ayarlı proton tedavisi; IMRT: yoğunluk ayarlı radyoterapi; UW-QoL: Washington Üniversitesi yaşam kalitesi ölçeği; HR: risk oranı; GA: güven aralığı; Gy: gray. Bu yazı, yayımlanmış bilimsel bir makalenin bilgilendirme amaçlı Türkçe özetidir; tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tedavi kararları için mutlaka hekiminize danışın.

Kaynak: THOMSON, D.J., PRICE, J.M., TYLER, M. et al. Proton beam therapy for oropharyngeal cancer (TORPEdO): a phase 3, randomised controlled trial. The Lancet [online]. 2026, vol. 407, no. 10535, pp. 1259–1275.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.