Multipl miyelomCELMoDAğızdan ilaç
Kısaca
İberdomid, daratumumab-hiyaluronidaz ve deksametazon ile birlikte, daha önce bir proteazom inhibitörü ve bir immünomodülatör almış multipl miyelomda kullanılan, ağızdan alınan bir CELMoD kapsülüdür. Gebelikte kullanımı yasaktır ve yalnızca özel bir güvenlik programıyla (REMS) verilir.
21 gün + 7 gün ara
program
Doktor belirler
tedavi süresi
Bu ilaç nedir?
Sereblon modüle edici protein yıkıcı (CELMoD) sınıfından bir ilaçtır. Miyelom hücrelerinde bazı protein düzenleyicilerinin yıkımını sağlayarak hücre ölümünü tetikler ve bağışıklık hücrelerini uyarır. Lenalidomid ve pomalidomidle aynı sereblon yolunu kullanır. İlaç 0,75 mg ve 1 mg gücünde kapsül olarak bulunur. En az bir önceki tedavi (proteazom inhibitörü ve immünomodülatör içeren) almış multipl miyelomlu erişkinlerde kullanılır. Ülkemizdeki erişimi değişebilir.
Nasıl etki eder? (Etki mekanizması)
İberdomid, sereblon modüle edici protein yıkıcı (CELMoD) denilen bir ilaç sınıfındandır. Hücredeki sereblon proteinine bağlanarak, miyelom hücrelerinin hayatta kalması için gerekli bazı proteinlerin yıkımını sağlar. Aynı zamanda bağışıklık hücrelerini uyarır.
1. İlaç alınır
İçeri giriş
İlaç ağızdan alınır ve kana karışır.
2. Sereblona bağlanır
Hedef
İlaç hücre içindeki sereblon ile birleşir.
3. Proteinler yıkılır
Hücre içi
Miyelom hücresi için gerekli düzenleyici proteinler yıkım için işaretlenir.
4. Hücre ölümü ve bağışıklık
Sonuç
Miyelom hücreleri ölür ve bağışıklık hücreleri daha etkin çalışır. Daratumumab ise CD38 taşıyan hücrelere bağlanarak etkiyi tamamlar.
İberdomid (Zenbexus) FDA onayı
İberdomid, Bristol Myers Squibb tarafından geliştirilen ve piyasada Zenbexus adıyla bulunan bir ilaçtır. FDA ilacı 13 Ağustos 2026 tarihinde hızlandırılmış onayla kabul etti. Bu, onay alan ilk CELMoD ilacıdır.
Onay kapsamı
Hastalık ve hasta grubu
En az bir önceki tedavi (proteazom inhibitörü ve immünomodülatör içeren) almış multipl miyelomlu erişkinler. İlaç daratumumab-hiyaluronidaz-fihj ve deksametazonla birlikte kullanılır.
Doz
İberdomid 1 mg, 28 günlük döngünün 1. ile 21. günleri arasında günde bir kez, ağızdan, yemekle veya yemeksiz alınır. Daratumumab-hiyaluronidaz 1.800 mg deri altına uygulanır. Döngü 1 ve 2’de 1., 8., 15. ve 22. günlerde, döngü 3 ile 6 arasında 1. ve 15. günlerde, 7. döngüden itibaren 1. günde verilir. Deksametazon 20 veya 40 mg olarak 1., 8., 15. ve 22. günlerde ağızdan alınır. Tedavi hastalık ilerleyene veya kabul edilemez yan etki gelişene kadar sürer. Yan etki nedeniyle doz azaltılacaksa iberdomid 21 günlük döngüde gün aşırı 1 mg’a düşürülür.
Dağıtım koşulu
İlaç, doğmamış bebeğe zarar verme riski nedeniyle yalnızca ZENBEXUS REMS adlı kısıtlı dağıtım programıyla temin edilir.
Onay türü
Hızlandırılmış onay. Progresyonsuz sağkalım sonuçları değerlendirilmeye devam ediyor.
Onayın dayanağı: EXCALIBER-RRMM çalışması
EXCALIBER-RRMM (NCT04975997), iki aşamalı, randomize, çok merkezli, açık etiketli bir çalışmadır. Bir veya iki önceki tedavi almış nüks veya dirençli miyelomlu hastalarda iberdomid, daratumumab ve deksametazon, daratumumab, bortezomib ve deksametazonla (DVd) karşılaştırıldı. İlk etkililik analizi 420 hastada yapıldı (207 iberdomid kolu, 213 DVd kolu).
Ölçülebilir hastalık kalıntısı negatif tam yanıt
%41
DVd: %21
İlk analiz
420 hasta
207 ve 213
Çalışma toplamı
939 hasta
nüks/dirençli miyelom
- Ana sonuç: Tam yanıt ve ölçülebilir hastalık kalıntısı negatifliği oranı %41 (%95 güven aralığı 34-48) ile %21 (%95 güven aralığı 15-27) bulundu (p değeri 0,0001’in altında).
- Sınırlama: Onay bu ölçüte dayandığı için hızlandırılmıştır. İlerlemesiz sağkalım sonuçları henüz beklenmektedir.
Etiketteki başlıca uyarılar
FDA etiketinde doğmamış bebek için risk ve ciddi venöz ve arteriyel tromboembolizm (derin ven trombozu, akciğer embolisi, kalp krizi ve inme) için kutulu uyarı vardır. İlaç gebelikte kontrendikedir. Pıhtı önleyici (antitrombotik) tedavi önerilir ve hastalar belirtiler açısından izlenir. Nötropeni, enfeksiyonlar ve ikincil primer maligniteler de uyarılar arasındadır. İlaç, doğum kusuru riski nedeniyle yalnızca ZENBEXUS REMS adlı kısıtlı dağıtım programıyla temin edilir.
Sırada ne var?
- Tam veriler: Üretici firma, EXCALIBER-RRMM çalışmasının tam verilerinin ilerleyen dönemde açıklanmasını bekliyor.
Tedavi planı
Uygulama yolu
İberdomid ve deksametazon ağızdan, daratumumab-hiyaluronidaz deri altına enjeksiyonla verilir.
Program
İberdomid 28 günlük döngünün ilk 21 günü günde 1 mg alınır, ardından 7 gün ara verilir.
Tedavi süresi
Hastalık kontrol altında kaldıkça ve yan etkiler tolere edildikçe sürdürülür.
İzlem
Kan sayımı başlangıçta ve tedavi boyunca izlenir. Gebelik testi, enfeksiyon belirtileri ve pıhtı riski düzenli değerlendirilir.
Hangi kanserde, hangi dozda kullanılır?
Nüks veya dirençli multipl miyelom: En az bir önceki tedavi sonrası, iberdomid 1 mg (28 günde 21 gün), daratumumab-hiyaluronidaz ve deksametazonla birlikte. Yan etki olursa: Doz gün aşırı 1 mg’a düşürülür. Nötrofil sayısı çok düştüğünde ilaç durdurulur, büyüme faktörü iğnesi (G-CSF) verilebilir ve yeniden başlarken doz 0,75 mg’a düşürülebilir. Güçlü CYP3A inhibitörü kullanımı kaçınılmazsa doz gün aşırı 1 mg’a, orta düzeyde inhibitörde 0,75 mg’a indirilir. Ağır böbrek yetmezliğinde (diyalize girmeyen, eGFR 30’un altında) başlangıç dozu 0,75 mg’dır. Kararları doktorunuz tahlillerinize göre verir.
Nasıl kullanılır?
- İberdomid kapsülünü döngünün ilk 21 günü her gün, yemekle veya yemeksiz alın. Sonraki 7 gün ara verin.
- Kapsülü orijinal şişesinde, kurutucu maddeyle birlikte saklayın. Şişenin kapağını her kullanımdan sonra sıkıca kapatın.
- Bir dozu 12 saatten az geciktirdiyseniz hemen alın. 12 saati geçtiyse o dozu atlayın. Bir sonraki dozu iki katına çıkarmayın.
- Daratumumab-hiyaluronidaz enjeksiyonu tedavi merkezinde yapılır. Deksametazon günlerini takvime yazın.
- Pıhtı önleyici tedaviyi doktorunuzun belirttiği şekilde kullanın. Bacakta şişlik, ani nefes darlığı veya göğüs ağrısında hemen başvurun.
- Bu ilacın doz ve kullanım şeması kişiye göre değişebilir. Sizin için geçerli olanı doktorunuz belirler.
Tedavi sürecinde neler olur?
İlk günler
İlaç ve enjeksiyon takvimine alışma dönemidir. Enfeksiyon, halsizlik ve bacakta şişlik belirtilerini tarihleriyle not alın.
İlk 1–2 ay
Kan tahlilleri sık yapılır. Nötrofil ve trombosit değerlerine göre doz ayarlanabilir.
Sonraki aylar
Kontroller seyrekleşir. Hastalık yanıtı kan ve idrar testleriyle değerlendirilir.
Değerlendirme
Tedaviye devam, doz ayarı veya değiştirme kararı hastalığın durumuna ve yan etkilere göre verilir.
Başlamadan önce ve uygulama rehberi
Tedaviden önce
- Tetkikler: Kan sayımı, böbrek ve karaciğer fonksiyonları kontrol edilir.
- REMS programı: İlacı temin etmek için programın gerektirdiği eğitim ve gebelik testlerini tamamlamanız gerekir. Gebelik testi ve program bilgisi için ekibinizin talimatlarına uyun.
- Pıhtı riski: Daha önce pıhtı atmışsanız veya yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, sigara gibi risk etkenleriniz varsa doktorunuza söyleyin. Pıhtı önleyici tedavi planlanır.
- İlaçlarınız: Güçlü veya orta düzeyde CYP3A inhibitörlerinden (örneğin bazı mantar ilaçları ve antibiyotikler) kaçınılır. Gerekirse doz azaltılır. Güçlü veya orta düzeyde indükleyiciler etkiyi azaltabileceğinden kullanılmamalıdır. Tüm ilaçlarınızı bildirin.
- Böbrek: Diyalize girmeyen ve böbrek fonksiyonu çok düşük (eGFR 30’un altında) hastalarda doz 0,75 mg’a düşürülür.
- Gebelik ve doğurganlık: Bu ilaç ciddi doğum kusurlarına yol açabilir ve gebelikte kontrendikedir. Üreme çağındaki kadınlar tedaviden önce iki negatif gebelik testi yaptırır (biri 10 ile 14 gün önce, biri 24 saat içinde). Tedavinin ilk 4 haftasında her hafta, sonra düzenli adet görenlerde 4 haftada bir, düzensiz görenlerde 2 haftada bir test yapılır.
- İlacın temini: İlacın ülkemizde temini ve geri ödeme koşulları için doktorunuzun ve eczanenizin yönlendirmesini izleyin.
İlacı evde kullanma
- İlacı her gün aynı saatte alın. Telefona alarm kurmak unutmayı önler.
- Kapsülü bütün yutun. Şişeyi çocukların ulaşamayacağı yerde, oda sıcaklığında saklayın ve başkasına vermeyin.
- Ateş, bacakta şişlik veya nefes darlığı olursa gecikmeden ekibinizi arayın.
- Kullanmadığınız kapsülleri çöpe atmayın, eczanenize ya da tedavi merkezine iade edin.
Olası yan etkiler ve neler yapabilirsiniz
Her hastada hepsi görülmez. Yan etkilerin çoğu geçicidir ve tedavi edilebilir. Yaşadığınız bir sorunu ekibinize söylemekten çekinmeyin.
En sık görülen yan etkiler (EXCALIBER-RRMM, ABD etiketi, iberdomid kolu, 204 hasta)
Üst solunum yolu enfeksiyonu%54 (ağır: %6)
Yorgunluk%36 (ağır: %3,4)
Kas ve iskelet ağrısı%35 (ağır: %1,5)
Pnömoni (zatürre)%34 (ağır: %25)
Kas ve hareket bozuklukları%26 (ağır: %1,5)
Uyku bozukluğu%25 (ağır: %2,9)
Bağışıklık globülinlerinde düşüklük%24 (ağır: %1)
“Ağır” değeri 3. ve 4. derece yan etkileri gösterir. Karşılaştırma kolunda (daratumumab, bortezomib ve deksametazon) pnömoni %17 oranındaydı. Farklı çalışmalarda yüzdeler değişebilir.
Tahlillerde en sık görülen değişiklikler
Nötrofil düşüklüğü%97 (ağır: %77)
Beyaz küre düşüklüğü%95 (ağır: %69)
Lenfosit düşüklüğü%91 (ağır: %62)
Trombosit düşüklüğü%62 (ağır: %9)
Hemoglobin düşüklüğü%58 (ağır: %6)
Kalsiyum düşüklüğü%44 (ağır: %2)
Kan ve biyokimya tahlillerinde ölçülen değişikliklerdir. Tahlil sonucu olarak izlenir, her hastada belirtiye yol açmaz.
Düşük nötrofil ve enfeksiyon
Tedavi boyunca
Ateş, titreme veya öksürük olursa aynı gün ekibinizi arayın.
Pıhtı riski
Tedavi boyunca
Bacakta şişlik ve ağrı, ani nefes darlığı veya göğüs ağrısı olursa hemen başvurun.
İkincil kanserler
Uzun dönem
Düzenli kontrollere devam edin. Yeni ve açıklanamayan bir bulguyu bildirin.
Yorgunluk
Tedavi boyunca
Dinlenin, hafif yürüyüş yapın.
Hemen arayın veya acile başvurun
- Ateş (38 derece ve üzeri), titreme veya enfeksiyon belirtisi
- Tek bacakta şişlik, ağrı veya kızarıklık
- Ani nefes darlığı veya göğüs ağrısı
- Ani güçsüzlük, konuşma bozukluğu veya görme kaybı
- Durmayan kanama
Acil durumda 112’yi arayın. Tedavi gördüğünüz merkezin size verdiği acil telefon numarasını yanınızda bulundurun.
Dikkat edilecekler
- Gebelikte kesinlikle kullanılmaz. Üreme çağındaki kadınlar tedaviden 4 hafta önce başlayıp son dozdan 4 hafta sonrasına kadar ya cinsel ilişkiden tamamen kaçınmalı ya da aynı anda iki etkili korunma yöntemi kullanmalıdır (biri çok etkili, örneğin spiral veya hormonal yöntem, biri ek yöntem, örneğin prezervatif).
- Erkekler, vazektomi olsalar bile, tedavi sırasında ve son dozdan sonra en az 4 hafta boyunca üreme çağındaki kadınlarla her cinsel ilişkide lateks veya sentetik prezervatif kullanmalı ve sperm bağışı yapmamalıdır.
- Tedavi sırasında emzirme yapılmaz.
- Pıhtı riski nedeniyle risk etkenlerinizi doktorunuza bildirin ve pıhtı önleyici tedaviyi aksatmayın.
- Tüm ilaç, vitamin ve bitkisel ürünlerinizi ekibinizle paylaşın.
Günlük yaşam ve takip
Evde bakım ipuçları
- Beslenme: Küçük ve sık öğünler yiyin. Yeterli protein alın. Çiğ veya az pişmiş et, yumurta, deniz ürünleri ve pastörize olmayan süt ve peynirden kaçının. Meyve ve sebzeleri iyice yıkayın. Greyfurt ve greyfurt suyu bazı ilaçları etkileyebilir, kullanmadan önce sorun.
- Enfeksiyondan korunma: Ellerinizi sık yıkayın, kalabalık ortamlarda maske takmayı düşünün, hasta kişilerle yakın temastan kaçının. Dişlerinizi yumuşak fırçayla fırçalayın.
- Hareket: Hafif ve orta düzeyde yürüyüş yorgunluğa iyi gelir. Kendinizi zorlamayın.
- Sigara ve alkol: Sigarayı bırakmak iyileşmeyi destekler. Alkol karaciğeri olumsuz etkileyebilir, bu nedenle kaçınmanız veya çok sınırlı kullanmanız önerilir.
- Takviyeler ve bitkisel ürünler: Yüksek doz vitamin, antioksidan takviyeler ve sarı kantaron gibi bitkisel ürünler tedaviyi etkileyebilir. Kullanmadan önce sorun.
- Duygusal destek: Kaygı, uykusuzluk ve moral bozukluğu sık görülür ve yalnız değilsiniz. Yakınlarınızla paylaşın, hastanenizin psiko-onkoloji ekibinden ve hasta derneklerinden destek isteyebilirsiniz.
Gebelik, emzirme ve cinsel yaşam
- Tedavi sırasında gebe kalmamalısınız. Bu ilaçlar bebeğe zarar verebilir. Tedavi sırasında ve bitiminden sonra doktorunuzun belirttiği süre boyunca etkili bir korunma yöntemi kullanın.
- Hormon içeren korunma yöntemleri her hasta için uygun olmayabilir. Hangi yöntemin size uygun olduğunu doktorunuzla belirleyin.
- Tedavi sırasında emzirme yapılmaz.
- Çocuk sahibi olmayı düşünüyorsanız bunu tedaviden önce doktorunuza söyleyin ve doğurganlığı koruma yöntemlerini konuşun.
Kontroller ve takip
- Tedavinin ilk haftalarında kan tahlili ve muayene sık, sonraki aylarda daha seyrek yapılır.
- İlaca göre gerektiğinde kalp ritmi (EKG), karaciğer testleri veya akciğer görüntülemesi yapılır.
- Hastalığın değerlendirilmesi için düzenli aralıklarla görüntüleme (tomografi, MR gibi) planlanır.
- Yaşadığınız yan etkileri tarihleriyle not alıp her randevuya götürmeniz, ekibinize yardımcı olur.
Sık sorulan sorular
CELMoD nedir?
Sereblon yolunu kullanarak miyelom hücreleri için gerekli bazı proteinlerin yıkımını sağlayan yeni bir ilaç sınıfıdır. Lenalidomid ve pomalidomidle aynı yolu kullanır.
Neden REMS programı var?
İlacın doğum kusuru riski nedeniyle dağıtımı kısıtlıdır. Program, gebelik testi ve hasta eğitimi gerektirir.
Pıhtı önleyici ilaç kullanmam gerekir mi?
Evet, etikette pıhtı önleyici tedavi önerilmektedir. Hangi ilacın size uygun olduğuna doktorunuz risk etkenlerinize göre karar verir.
Bir dozu unutursam ne yapmalıyım?
12 saatten az geciktirdiyseniz hemen alın. 12 saati geçtiyse o dozu atlayın. Bir sonraki dozu iki katına çıkarmayın.
Yan etki nedeniyle ilacı kendim bırakabilir miyim?
Hayır. Önce ekibinizi arayın. Çoğu yan etki doz ayarı, kısa süreli ara veya destek tedavisiyle yönetilir.
Başka ilaç, vitamin veya bitkisel ürün kullanabilir miyim?
Önce doktorunuza veya eczacınıza sorun. Bazı ilaçlar ve bitkisel ürünler bu ilacın etkisini azaltabilir veya yan etkiyi artırabilir.
Çalışabilir ve araç kullanabilir miyim?
Çoğu hasta çalışabilir. Baş dönmesi veya aşırı yorgunluk varsa araç kullanmayın ve doktorunuza danışın.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Doktorunuzun ve sağlık ekibinizin size özel talimatları her zaman önceliklidir. Doz ve program kişiye göre değişebilir. Bu ilacın ülkemizde kullanımı ve geri ödeme koşulları değişebilir.
Kaynaklar
ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Zenbexus (iberdomid) reçeteleme bilgisi, 2026
ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), onkoloji onay bildirimleri (13 Ağustos 2026): iberdomid onayı
The ASCO Post, Ağustos 2026: iberdomid kombinasyonu onayı