Yoğun tedaviye uygun AML hastalarında azasitidin + venetoklaks, indüksiyon kemoterapisine karşı (PARADIGM)

Kısaca: Medyan olaysız sağkalım 6,2 aydan 14,5 aya çıktı.

Dergi: NEJM (2 Eylül 2026) · Çalışma türü: Randomize faz 2 · Kanser türü: Akut miyeloid lösemi · Katılımcı: 172 hasta

Arka plan

Akut miyeloid lösemi (AML), erişkinlerde en sık görülen akut lösemidir. Tanı anında medyan yaş yaklaşık 68’dir. Kemik iliğinde olgunlaşmamış miyeloid hücreler hızla çoğalır ve normal kan yapımını engeller. Bu da kansızlık, enfeksiyon ve kanamaya yol açar. Önceki kemoterapi ya da radyoterapi, benzen maruziyeti ve bazı kan hastalıkları (miyelodisplastik sendrom gibi) risk faktörleridir. Hastalığın seyri büyük ölçüde lösemi hücrelerindeki genetik değişikliklere bağlıdır.

Akut miyeloid lösemi (AML), kemik iliğinde olgunlaşmamış miyeloid hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla ortaya çıkan agresif bir kan kanseridir. Genç ve fiziksel durumu iyi hastalarda onlarca yıldır standart tedavi “7+3” olarak bilinen yoğun indüksiyon kemoterapisidir. Bu tedavi haftalarca hastanede yatışı gerektirir ve ciddi enfeksiyon ve kanama riskleri taşır.

Azasitidin bir hipometile edici ilaç, venetoklaks ise kanser hücrelerinin ölümden kaçmasını sağlayan BCL-2 proteinini baskılayan bir ilaçtır. Bu ikili, yoğun kemoterapi alamayan yaşlı hastalarda standart tedavi haline gelmiştir ve çoğunlukla ayakta uygulanabilir. PARADIGM, bu daha hafif kombinasyonun yoğun kemoterapiye uygun hastalarda da kullanılıp kullanılamayacağını sorguladı.

NCCN ve Avrupa LeukemiaNet (ELN 2022) önerileri, yoğun tedaviye uygun AML hastalarında indüksiyon kemoterapisini (7+3) standart olarak önerir. Azasitidin + venetoklaks ise yoğun tedaviye uygun olmayan hastalar için önerilir. Ancak kötü riskli genetik özellikleri olan hastalar yoğun kemoterapiden de sınırlı fayda görür. PARADIGM, bu ayrımın sorgulanması gerektiğini düşünen araştırmacılar tarafından tasarlandı.

Çalışma Özeti

Yoğun indüksiyon kemoterapisine uygun, yeni tanı konmuş erişkin AML hastalarında daha hafif bir rejim olan azasitidin + venetoklaks, standart indüksiyon kemoterapisinden daha mı iyi?

Çok merkezli, randomize faz 2 çalışma. Hastalar 1:1 oranında azasitidin + venetoklaks (86) ya da indüksiyon kemoterapisi (86) grubuna ayrıldı. FLT3 mutasyonu ve core binding factor füzyonu olan hastalar çalışmaya alınmadı. Hastaların %72’si ELN 2022’ye göre kötü risk grubundaydı.

• Medyan olaysız sağkalım: 14,5 aya karşı 6,2 ay (HR 0,57; p=0,002).

3. derece ve üzeri enfeksiyon: %28’e karşı %41. 3. derece ve üzeri kanama: %2’ye karşı %12.

Sonuç olarak, seçilmiş, özellikle kötü riskli AML hastalarında daha hafif bir rejim, yoğun kemoterapiden daha etkili ve daha güvenli olabilir. Faz 2 çalışma olduğu için büyük faz 3 çalışmalarla doğrulanması gerekiyor.

Kısaltmalar: HR = risk oranı (hazard ratio; 1’in altı, deney grubunda riskin daha düşük olduğunu gösterir), PFS = progresyonsuz sağkalım, GA = güven aralığı. Bu yazı, yayımlanmış bir bilimsel makalenin bilgilendirme amaçlı Türkçe özetidir; tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tedavi kararları için mutlaka hekiminize danışın.