Yemek borusu kanserinde kemoradyoterapi sonrası tam yanıt varsa ameliyat yerine aktif izlem (SANO)

Kısaca: Aktif izlemle 5 yıllık sağkalım ameliyattan farklı değildi ve hastaların %43’ü ameliyattan kurtuldu.

Dergi: Annals of Oncology (23 Ekim 2026) · Çalışma türü: Küme randomize çalışma (5 yıllık sonuçlar) · Kanser türü: Yemek borusu kanseri · Katılımcı: 309 hasta

Arka plan

Yemek borusu (özofagus) kanseri dünyada en sık görülen sekizinci kanserdir ve kansere bağlı ölümlerde de ilk sıralarda yer alır. İki ana tipi vardır. Skuamöz hücreli karsinom daha çok Asya’da ve sigara, alkol ve çok sıcak içeceklerle ilişkilidir. Adenokarsinom ise Batı ülkelerinde daha sıktır ve reflü, Barrett özofagusu ve obeziteyle ilişkilidir. Yutma güçlüğü ve kilo kaybı en sık belirtilerdir. Hastaların çoğuna ileri evrede tanı konur.

Lokal ileri yemek borusu kanserinde standart tedavi, ameliyat öncesi kemoradyoterapi (CROSS rejimi) ve ardından yemek borusunun çıkarılmasıdır (özofajektomi). Bu ameliyat büyük bir ameliyattır. Ciddi komplikasyon riski taşır ve yaşam kalitesini kalıcı olarak etkileyebilir.

Kemoradyoterapi sonrası hastaların yaklaşık üçte birinde ameliyatla çıkarılan dokuda hiç tümör kalmadığı görülür. Bu da bazı hastaların ameliyata hiç ihtiyaç duymayabileceğini düşündürür. SANO çalışmasında bu hastalar düzenli endoskopi ve görüntülemeyle izlendi. Ameliyat yalnızca tümör yeniden ortaya çıkarsa yapıldı.

NCCN ve ESMO kılavuzları, lokal ileri yemek borusu kanserinde ameliyat öncesi kemoradyoterapi ve ardından ameliyatı standart tedavi olarak önerir. Kemoradyoterapi sonrası tam yanıt alınan hastalarda aktif izlem ise kılavuzlarda yalnızca seçilmiş hastalarda ve deneyimli merkezlerde tartışılabilecek bir yaklaşım olarak yer alır. SANO’nun ilk sonuçları 2 yıllık sağkalımda eşdeğerlik göstermişti. Bu analiz 5 yıllık sonuçları sunuyor.

Çalışma Özeti

Lokal ileri yemek borusu kanserinde ameliyat öncesi kemoradyoterapi sonrası klinik tam yanıt alınan hastalarda, ameliyat yerine yakın izlem (aktif izlem) uzun dönemde güvenli mi?

Hollanda’da yürütülen çok merkezli, basamaklı küme randomize eşdeğerlik çalışması. Kemoradyoterapi sonrası endoskopi, biyopsi, endoskopik ultrason ve PET-BT’de tümör saptanmayan hastalar aktif izlem (198) ya da standart ameliyat (111) ile takip edildi. Medyan takip 76 ay.

• 5 yıllık genel sağkalım: aktif izlemle %50, ameliyatla %54 (HR 1,17; anlamlı fark yok).
• Hastalıksız sağkalımda anlamlı fark yoktu (HR 1,39).
• 5 yıllık uzak metastaz oranı aktif izlem grubunda daha yüksekti (%46’ya karşı %29).
• Aktif izlem grubundaki hastaların %43’ü yemek borusu ameliyatından kurtuldu.

Önceki analizde aktif izlemin yaşam kalitesini iyileştirdiği gösterilmişti.

Sonuç olarak, kemoradyoterapi sonrası tam yanıt alınan seçilmiş hastalarda aktif izlem, 5 yıllık sağkalımı olumsuz etkilemeden birçok hastayı ameliyattan kurtarabiliyor. Ancak uzak metastaz oranının daha yüksek olması dikkatle izlenmesi gereken bir bulgu.

Kısaltmalar: HR = risk oranı (hazard ratio; 1’in altı, deney grubunda riskin daha düşük olduğunu gösterir), PFS = progresyonsuz sağkalım, GA = güven aralığı. Bu yazı, yayımlanmış bir bilimsel makalenin bilgilendirme amaçlı Türkçe özetidir; tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tedavi kararları için mutlaka hekiminize danışın.