Kısaca: FDA, 23 Eylül 2026’da FGFR2’ye seçici bir inhibitör olan lirafugratinib’i daha önce tedavi görmüş, FGFR2 füzyonu ya da yeniden düzenlenmesi olan ileri evre kolanjiyokarsinomda onayladı. REFOCUS çalışmasında hastaların %46’sında tümör küçüldü.
Haber türü: FDA onayı (23 Eylül 2026) · Dayanak çalışma: REFOCUS (faz 1/2, tek kollu) · Kanser türü: FGFR2 füzyonlu kolanjiyokarsinom · Katılımcı: 116 hasta
Kolanjiyokarsinom (safra yolu kanseri), karaciğer içindeki ya da dışındaki safra kanallarından gelişen nadir ama agresif bir kanserdir. Çoğu hastada belirtiler geç ortaya çıktığı için tanı genellikle ileri evrede konur. Sarılık, kaşıntı, karın ağrısı ve kilo kaybı en sık belirtilerdir. Ameliyat edilemeyen hastalarda beş yıllık sağkalım oldukça düşüktür.
İleri evre hastalıkta ilk tedavi, gemsitabin ve sisplatine durvalumab ya da pembrolizumab eklenmesinden oluşur. İkinci basamakta kemoterapinin faydası sınırlıdır. Bu nedenle tümörde hedeflenebilir genetik değişikliklerin bulunması özel önem taşır.
Karaciğer içi kolanjiyokarsinomların yaklaşık %10–15’inde FGFR2 geninde füzyon ya da yeniden düzenlenme bulunur. Bu değişiklik tümör büyümesini sürekli uyaran bir sinyal oluşturur. Daha önce pemigatinib ve futibatinib gibi FGFR inhibitörleri bu hastalarda onay almıştı. Ancak bu ilaçlar tüm FGFR ailesini etkilediği için kanda fosfor yükselmesi gibi yan etkiler sık görülür ve zamanla direnç mutasyonları gelişebilir. Lirafugratinib, FGFR2’yi diğer FGFR’lere göre çok daha seçici hedefleyecek şekilde geliştirildi.
NCCN ve ESMO kılavuzları, ileri evre safra yolu kanseri olan tüm hastalarda FGFR2, IDH1, HER2, BRAF, NTRK ve MSI gibi değişiklikler açısından kapsamlı moleküler test yapılmasını önermektedir. Hedeflenebilir değişikliği olan hastalarda ikinci basamakta hedefe yönelik tedavi tercih edilmektedir.
REFOCUS çalışması, daha önce FGFR inhibitörü almamış, FGFR2 füzyonu ya da yeniden düzenlenmesi olan ileri evre kolanjiyokarsinom hastalarında lirafugratinibin etkinliğini değerlendirdi.
Tek kollu, çok merkezli çalışmanın bu kohortunda 116 hasta, ağızdan günde bir kez 70 mg lirafugratinib aldı. Birincil ölçüt, bağımsız değerlendirmeyle objektif yanıt oranıydı.
Etikette belirtilen önemli yan etkiler arasında göz sorunları (retina ve kornea değişiklikleri), kanda fosfor yükselmesi ve yumuşak dokuda kireçlenme yer alıyor. Tedavi öncesinde ve sırasında düzenli göz muayenesi ile kan fosfor düzeyi takibi önerilir.
Sonuç olarak, lirafugratinib FGFR2 değişikliği olan kolanjiyokarsinom hastaları için yeni ve seçici bir hedefe yönelik tedavi seçeneği sunuyor. Yanıt oranı bu sınıftaki diğer ilaçlarla karşılaştırılabilir ya da daha yüksek görünüyor. Ancak doğrudan karşılaştırmalı bir çalışma bulunmuyor. Bu onay, ileri evre safra yolu kanserinde tanı anında kapsamlı genomik testin yapılmasının önemini bir kez daha gösteriyor.
Kısaltmalar: FGFR: fibroblast büyüme faktörü reseptörü; FDA: ABD Gıda ve İlaç Dairesi; ORR: objektif yanıt oranı; DOR: yanıt süresi; GA: güven aralığı; IDH1: izositrat dehidrogenaz 1; HER2: insan epidermal büyüme faktörü reseptörü 2; NCCN: ABD Ulusal Kapsamlı Kanser Ağı; ESMO: Avrupa Tıbbi Onkoloji Derneği. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez; tedavi kararları için hekiminize danışın.
Kaynak:
THE ASCO POST. FDA Approves Lirafugratinib for Previously Treated, Unresectable, Locally Advanced or Metastatic Cholangiocarcinoma. The ASCO Post [online]. 23 September 2026 [cited 2026-10-25].
