10 yıllık progresyonsuz sağkalım %72,2’den %83,6’ya çıktı.
Kısaca: 10 yıllık progresyonsuz sağkalım %72,2’den %83,6’ya çıktı.
Dergi: Lancet Oncology (Eylül 2026 sayısı) · Çalışma türü: Faz 3 · Kanser türü: Prostat kanseri · Katılımcı: 505 hasta
Prostat kanseri, dünyada erkeklerde en sık görülen ikinci kanserdir ve Türkiye’de de erkeklerde en sık görülen kanserler arasındadır. Yaşla birlikte sıklığı belirgin şekilde artar. Ailede prostat kanseri öyküsü ve BRCA2 gibi kalıtsal gen değişiklikleri riski artırır. Birçok hastada yavaş seyirlidir, ancak yüksek riskli tümörler hızla yayılabilir. Tedavi hastalığın riskine göre aktif izlemden ameliyata, radyoterapiye ve hormon tedavisine kadar geniş bir yelpazede planlanır.
Yüksek riskli lokalize prostat kanserinde standart tedavi, radyoterapi ile uzun süreli (genellikle 2-3 yıl) androjen baskılama tedavisinin birlikte uygulanmasıdır. Radyoterapi dozunun artırılmasının, hormon tedavisi verilmeyen ya da kısa süre verilen hastalarda hastalık kontrolünü iyileştirdiği daha önce gösterilmişti.
Uzun süreli hormon tedavisiyle birlikte yüksek doz radyoterapinin ek yarar sağlayıp sağlamadığı ise belirsizdi. Yüksek doz, mesane ve rektum gibi çevre organlarda yan etki riskini artırabileceği için bu soru önemlidir. Fransız GETUG-AFU 18 çalışması, modern yoğunluk ayarlı radyoterapi tekniğiyle 80 Gy ile 70 Gy’yi karşılaştırdı.
NCCN ve EAU kılavuzları, yüksek riskli lokalize prostat kanserinde eksternal radyoterapi ile 18-36 ay hormon tedavisini önerir. Radyoterapide doz artırımı genel olarak desteklenir, ancak uzun süreli hormon tedavisi alan hastalarda 80 Gy dozun ek yarar sağladığına dair randomize kanıt sınırlıydı. Bu çalışma bu boşluğu doldurmak için yapıldı.
Uzun süreli hormon tedavisi alan yüksek riskli prostat kanseri hastalarında radyoterapi dozunu 70 Gy’den 80 Gy’ye çıkarmak sonuçları iyileştirir mi?
Randomize faz 3 çalışma. Hastalar 80 Gy (250) ya da 70 Gy (255) radyoterapi grubuna ayrıldı. Medyan takip 9,5 yıl.
Geç dönemde 3. derece ve üzeri yan etkiler benzerdi (%8’e karşı %7). Tedaviye bağlı ölüm olmadı.
Sonuç olarak, yüksek doz radyoterapi, yan etkileri belirgin şekilde artırmadan hastalık kontrolünü iyileştirdi. Prostat kanserine özgü sağkalıma etkisi henüz netleşmedi.
Kısaltmalar: HR = risk oranı (hazard ratio; 1’in altı, deney grubunda riskin daha düşük olduğunu gösterir), PFS = progresyonsuz sağkalım, GA = güven aralığı. Bu yazı, yayımlanmış bir bilimsel makalenin bilgilendirme amaçlı Türkçe özetidir; tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tedavi kararları için mutlaka hekiminize danışın.
Kaynak: HENNEQUIN, C., SARGOS, P., ROCA, L. et al. High-dose radiotherapy in patients with high-risk prostate cancers treated with long-term androgen deprivation therapy (GETUG AFU 18): a randomised, phase 3 trial. The Lancet Oncology [online]. 2026, vol. 27, no. 9, pp. 1158–1167.
