İleri akciğer kanserinde nivolumab + kemoterapiye LAG-3 antikoru relatlimab eklenmesi (RELATIVITY-104)

Kısaca: Tüm hastalarda yarar görülmedi, PD-L1 pozitif ve skuamöz dışı tümörlerde olumlu bir eğilim var.

Dergi: Annals of Oncology (22 Ekim 2026) · Çalışma türü: Randomize faz 2 · Kanser türü: Küçük hücreli dışı akciğer kanseri · Katılımcı: Randomize faz 2 (2. bölüm)

Arka plan

Akciğer kanseri, dünyada kansere bağlı ölümlerin en sık nedenidir ve Türkiye’de erkeklerde en sık görülen kanserdir. Akciğer kanserlerinin yaklaşık %85’i küçük hücreli dışı akciğer kanseridir. Bu grubun en sık alt tipi adenokarsinomdur. Sigara en önemli risk faktörü olsa da, özellikle adenokarsinomda hiç sigara içmemiş hastaların oranı azımsanmayacak düzeydedir. Son yıllarda EGFR, ALK, KRAS gibi tümöre özgü genetik değişikliklerin saptanması, hastalığın tedavisini köklü şekilde değiştirdi.

Hedeflenebilir bir genetik değişikliği olmayan ileri evre küçük hücreli dışı akciğer kanserinde standart ilk tedavi, immünoterapi (çoğunlukla PD-1 ya da PD-L1 inhibitörü) ile platin bazlı kemoterapinin birlikte verilmesidir. Bu tedavi sağkalımı belirgin şekilde uzatmış olsa da hastaların çoğunda hastalık zamanla ilerler.

LAG-3, T hücrelerinin üzerinde bulunan ve PD-1’e benzer şekilde bağışıklık yanıtını baskılayan başka bir “fren” molekülüdür. Relatlimab, LAG-3’ü bloke eden bir antikordur. Nivolumab ile birlikte ileri evre melanomda kullanılmaktadır. İki freni aynı anda kaldırmanın akciğer kanserinde de daha güçlü bir etki sağlayıp sağlamayacağı araştırılıyor.

NCCN ve ESMO kılavuzları, sürücü mutasyonu olmayan ileri evre küçük hücreli dışı akciğer kanserinde ilk basamakta PD-1/PD-L1 inhibitörü + platin bazlı kemoterapiyi ya da PD-L1 düzeyi yüksek tümörlerde tek başına immünoterapiyi önerir. LAG-3 inhibitörleri akciğer kanserinde henüz kılavuzlarda yer almıyor. RELATIVITY-104 bu yaklaşımı faz 2 düzeyinde test etti.

Çalışma Özeti

Evre IV ya da tekrarlayan küçük hücreli dışı akciğer kanserinin ilk basamak tedavisinde, nivolumab + platin bazlı kemoterapiye LAG-3 antikoru relatlimab eklenmesi yanıt oranını artırır mı?

Randomize faz 2 çalışmanın ikinci bölümü. Hastalar 1:1 oranında nivolumab + relatlimab + kemoterapi ya da nivolumab + kemoterapi grubuna ayrıldı. Birincil sonlanım noktası bağımsız kör değerlendirmeyle yanıt oranıydı.

• Birincil sonlanım noktasına ulaşılmadı: yanıt oranı %51,3’e karşı %45,0.
• Progresyonsuz sağkalım: HR 0,89 (anlamlı değil).
• PD-L1 ≥%1 ve skuamöz dışı tümörlerde: yanıt %58,0’a karşı %39,6, progresyonsuz sağkalım HR 0,68, genel sağkalım HR 0,60 (keşif amaçlı).

Nivolumab + relatlimab + kemoterapinin güvenlik profili yönetilebilirdi ve önceki verilerle uyumluydu.

Sonuç olarak, relatlimab eklenmesi seçilmemiş hasta grubunda sonuçları iyileştirmedi. PD-L1 pozitif, skuamöz dışı tümörlerdeki olumlu eğilim faz 3 RELATIVITY-1093 çalışmasında araştırılıyor.

Kısaltmalar: HR = risk oranı (hazard ratio; 1’in altı, deney grubunda riskin daha düşük olduğunu gösterir), PFS = progresyonsuz sağkalım, GA = güven aralığı. Bu yazı, yayımlanmış bir bilimsel makalenin bilgilendirme amaçlı Türkçe özetidir; tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tedavi kararları için mutlaka hekiminize danışın.