Kısaca: FDA, 19 Ekim 2026’da dostarlimab’ı MSI-H/dMMR evre II–III lokal ileri rektum kanserinde hızlandırılmış olarak onayladı. Hastaların önemli bir kısmında tümör tamamen kayboldu ve bu hastalar ameliyat, radyoterapi ya da kemoterapi almadan izlendi.
Haber türü: FDA hızlandırılmış onayı (19 Ekim 2026) · Dayanak çalışma: AZUR-1 (faz 2, tek kollu) ve destekleyici faz 2 çalışma · Kanser türü: MSI-H/dMMR evre II–III rektum kanseri · Katılımcı: 154 + 50 hasta
Kolorektal kanser, dünyada en sık görülen üçüncü kanser ve kansere bağlı ölümlerin ikinci sık nedenidir. Rektum kanseri, kalın bağırsağın anüse yakın son 15 santimetrelik bölümünden gelişir. Son yıllarda özellikle 50 yaş altındaki erişkinlerde görülme sıklığının arttığı dikkat çekmektedir. Rektal kanama, dışkılama alışkanlığında değişiklik ve kansızlık en sık belirtilerdir.
Lokal ileri rektum kanserinin standart tedavisi, kemoterapi ve radyoterapinin birlikte ya da sırayla verildiği total neoadjuvan tedavi (TNT) ve ardından yapılan ameliyattır. Bu yaklaşım tümör kontrolünde etkili olsa da kalıcı kolostomi, bağırsak, idrar ve cinsel işlev bozuklukları, kısırlık gibi uzun süreli yan etkilere yol açabilir.
Rektum kanserlerinin yaklaşık %5–10’unda DNA’daki hataları onaran sistem bozuktur (dMMR) ve tümör yüksek mikrosatellit instabilitesi (MSI-H) gösterir. Bu tümörler kemoterapiye görece daha az yanıt verirken, çok sayıda mutasyon taşıdıkları için PD-1 inhibitörleri gibi immünoterapilere olağanüstü yanıt verebilir. Dostarlimab, PD-1 reseptörünü bloke eden bir antikordur. Memorial Sloan Kettering’de yapılan ilk küçük çalışmada tüm hastalarda tümörün kaybolması geniş yankı uyandırmıştı.
NCCN kılavuzları, dMMR/MSI-H lokal ileri rektum kanserinde PD-1 inhibitörüyle tedaviyi bir seçenek olarak tanımlamaktadır. Ayrıca tüm kolorektal kanser hastalarında tanı anında MMR/MSI testinin yapılmasını önermektedir. Ancak bu yaklaşımın daha geniş ve çok merkezli bir hasta grubunda doğrulanması gerekiyordu. AZUR-1 bu amaçla yapıldı.
Çalışmanın sorusu, dMMR/MSI-H evre II–III rektum kanseri olan hastalarda yalnızca dostarlimab tedavisiyle kalıcı klinik tam yanıt elde edilip edilemeyeceği ve bu hastaların radyoterapi, kemoterapi ve ameliyattan korunup korunamayacağıydı.
AZUR-1, tek kollu, çok merkezli bir faz 2 çalışmadır. 154 hasta, her 3 haftada bir 500 mg dostarlimab aldı; tedavi en fazla 9 kür sürdü. Klinik tam yanıt; endoskopi, MR ve muayene ile değerlendirildi. Tam yanıt veren hastalar ameliyat yerine yakın takiple izlendi.
Güvenlik profili, dostarlimabın bilinen yan etki profiliyle uyumluydu. Yorgunluk, kaşıntı, döküntü ve tiroit işlev bozuklukları sık görüldü. Bağışıklık sistemiyle ilişkili ciddi yan etkiler nadir olmakla birlikte yakın izlem gerektirir.
Sonuç olarak, dostarlimab MSI-H/dMMR lokal ileri rektum kanserinde organ korumayı mümkün kılan ilk onaylı immünoterapi oldu. Bu onay, her rektum kanseri hastasında tanı anında MMR/MSI testinin yapılmasının ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. Hızlandırılmış onay, uzun dönem sonuçların doğrulanmasına bağlıdır. Ameliyatsız izlenen hastaların deneyimli bir merkezde düzenli endoskopi ve MR ile takip edilmesi gerekir.
Kısaltmalar: FDA: ABD Gıda ve İlaç Dairesi; MSI-H: yüksek mikrosatellit instabilitesi; dMMR: DNA yanlış eşleşme onarım eksikliği; PD-1: programlanmış hücre ölümü proteini 1; cCR: klinik tam yanıt; ORR: objektif yanıt oranı; TNT: total neoadjuvan tedavi; NCCN: ABD Ulusal Kapsamlı Kanser Ağı. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez; tedavi kararları için hekiminize danışın.
Kaynak:
ELEAZAR, A. Dostarlimab Receives FDA Approval for MSI-H/dMMR Locally Advanced Rectal Cancer. Targeted Oncology [online]. 19 October 2026 [cited 2026-10-25].
THE ASCO POST. FDA Approves Dostarlimab for MSI-H/dMMR Locally Advanced Rectal Cancer. The ASCO Post [online]. 19 October 2026 [cited 2026-10-25].
