Kısaca: Peptid reseptör radyonüklid tedavisi, medyan progresyonsuz sağkalımı 14,1 aydan 23,9 aya çıkardı (HR 0,67) ve ağır yan etkileri azalttı.
Dergi: The Lancet (Temmuz 2026) · Çalışma türü: Çok merkezli, randomize, açık etiketli, üstünlük (superiority) faz 3 · Kanser türü: Gastroenteropankreatik nöroendokrin tümör · Katılımcı: 309 hasta
Kanser tedavisinde başarı yalnızca ilaçla değil, doğru tanı, erken saptama, destek tedavisi ve hasta izlemiyle de ilgilidir. Bu çalışmada ele alınan konu birden fazla kanser türünü ya da kanser bakımının geneli ilgilendirmektedir.
Nöroendokrin tümörler, hormon salgılayabilen nöroendokrin hücrelerden gelişen, genellikle yavaş seyirli tümörlerdir. Mide, bağırsak ve pankreasta görülenlere gastroenteropankreatik nöroendokrin tümör (GEP-NET) denir. Somatostatin reseptörü taşıyan tümörlerde bu reseptöre bağlanan radyoaktif ilaçlarla tedavi mümkündür.
Gastroenteropankreatik nöroendokrin tümörler en sık ince bağırsakta, pankreasta ve rektumda görülür. Hastalık çoğu zaman karaciğere yayıldıktan sonra fark edilir. Belirtiler tümörün yerine ve hormon salgılayıp salgılamamasına göre değişir. Tanıda biyopsi ve patolojik derecelendirmenin yanı sıra, tümör hücrelerinin yüzeyindeki somatostatin reseptörlerini gösteren özel PET görüntülemeleri kullanılır. Hastalık yavaş seyrettiğinden tedavi, ameliyat, somatostatin analogları, radyoligand tedavi ve hedefe yönelik ilaçlar arasında uzun bir zaman boyunca sıralı olarak planlanır.
Metastatik GEP-NET’te hem peptid reseptör radyonüklid tedavisi hem de hedefe yönelik ilaç everolimus onaylıdır, ancak hangisinin önce kullanılacağına ilişkin kanıt azdır. COMPETE, [177Lu]Lu-edotreotidi everolimusla doğrudan karşılaştırdı.
Çalışmanın sorusu, ilerleyen, somatostatin reseptörü pozitif GEP-NET’te [177Lu]Lu-edotreotidin everolimusa göre progresyonsuz sağkalımı uzatıp uzatmadığıydı.
Afrika, Avrupa, Kuzey Amerika ve Okyanusya’daki 49 merkezde 309 hasta 2’ye 1 oranında üç ayda bir damar içi [177Lu]Lu-edotreotid (7,5 GBq, en fazla dört kür; 207 hasta) ya da günde 10 mg ağızdan everolimus (102 hasta) koluna randomize edildi (en fazla 30 ay). Hastalar derece 1–2, ameliyat edilemeyen ya da metastatik tümörlüydü, daha önce tedavi görmüş veya görmemişti. Birincil sonlanım noktası bağımsız kör merkezi değerlendirmeyle progresyonsuz sağkalımdı.
Tedaviyle ilişkili yan etkiler radyonüklid kolunda %82, everolimus kolunda %97 görüldü. En az bir derece 3–4 yan etki %18’e karşı %40 bulundu. En sık yan etkiler radyonüklid kolunda ishal ve bulantı (%36) ile halsizlik, everolimus kolunda ishal (%45), halsizlik (%36) ve kansızlık (%27) oldu. Tedaviye bağlı ölüm görülmedi.
Sonuç olarak, [177Lu]Lu-edotreotid, ilerleyen GEP-NET’te everolimusa göre istatistiksel ve klinik olarak anlamlı progresyonsuz sağkalım yararı sağladı ve daha az ağır yan etkiyle ilişkiliydi. Bu veriler radyonüklid tedavisinin erken basamaklarda kullanımını destekliyor. Çalışma açık etiketlidir ve ilaç üreticisi tarafından desteklenmiştir.
Kısaltmalar: GEP-NET: gastroenteropankreatik nöroendokrin tümör; PRRT: peptid reseptör radyonüklid tedavisi; PFS: progresyonsuz sağkalım; BICR: bağımsız kör merkezi değerlendirme; HR: risk oranı; GA: güven aralığı; GBq: gigabekerel. Bu yazı, yayımlanmış bilimsel bir makalenin bilgilendirme amaçlı Türkçe özetidir; tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tedavi kararları için mutlaka hekiminize danışın.
Kaynak: WALTER, T., JANN, H., ANSQUER, C. et al. [177Lu]Lu-edotreotide versus everolimus for gastroenteropancreatic neuroendocrine tumours (COMPETE): a phase 3, multicentre, randomised, open-label, superiority trial. The Lancet [online]. 2026, vol. 408, no. 10551, pp. 234–247.