Androjen reseptörü pozitif tükürük bezi kanserinde darolutamid ± goserelin (DISCOVARY)

Kısaca: Darolutamid + goserelin hastaların yaklaşık yarısında tümörü küçülttü.

Dergi: JCO (20 Eylül 2026 sayısı) · Çalışma türü: Faz 2 · Kanser türü: Tükürük bezi kanseri · Katılımcı: 57 hasta

Arka plan

Tükürük bezi kanserleri, tüm baş-boyun kanserlerinin yaklaşık %5’ini oluşturan nadir tümörlerdir. En sık kulak önündeki parotis bezinde görülürler. 20’den fazla farklı alt tipi vardır ve bu alt tiplerin seyri çok yavaştan çok agresife kadar değişir. Erken evrede tedavi ameliyattır. İleri evre ya da yayılmış hastalıkta kemoterapinin etkisi sınırlıdır. Bu nedenle tümörün androjen reseptörü (AR), HER2 ve NTRK gibi hedeflenebilir özelliklerinin araştırılması önemlidir.

Tükürük bezi kanserlerinin bazı alt tipleri, özellikle agresif seyirli tükürük kanalı karsinomu, prostat kanserine benzer şekilde androjen reseptörü (AR) taşır. Bu tümörlerin büyümesi erkeklik hormonlarıyla uyarılabilir. Bu nedenle prostat kanserinde kullanılan hormon tedavilerinin bu tümörlerde de işe yarayabileceği düşünülmektedir.

Darolutamid, androjen reseptörünü bloke eden ve prostat kanserinde kullanılan yeni nesil bir ilaçtır. Beyne geçişi az olduğundan merkezi sinir sistemi yan etkileri daha düşüktür. Goserelin ise testosteron üretimini baskılayan bir hormon ilacıdır. İkisinin birlikte verilmesi, hem hormon üretimini hem de hormonun reseptöre etkisini engelleyen “tam androjen blokajı” sağlar.

NCCN baş-boyun kanseri kılavuzları, tekrarlayan ya da yayılmış tükürük bezi kanserinde tümörün AR, HER2 ve NTRK gibi özelliklerinin test edilmesini önerir. AR pozitif tümörlerde androjen baskılama tedavisi (ör. LHRH analoğu + bikalutamid) seçenek olarak yer alır. Ancak bu öneriler küçük çalışmalara dayanır. DISCOVARY, yeni nesil bir AR blokörünün bu nadir tümördeki etkinliğini araştırdı.

Çalışma Özeti

Ameliyat edilemeyen ya da yayılmış, androjen reseptörü (AR) pozitif tükürük bezi kanserinde, prostat kanseri ilacı darolutamid tek başına ya da hormon baskılayıcı goserelinle birlikte etkili mi?

Japonya’da yürütülen çok merkezli, tek kollu faz 2 çalışma. Sırayla iki grup oluşturuldu: tek başına darolutamid (24 hasta) ve darolutamid + goserelin (33 hasta). Birincil sonlanım noktası yanıt oranıydı.

• Tek başına darolutamid: yanıt oranı %8,3, medyan progresyonsuz sağkalım 5,7 ay.
• Darolutamid + goserelin: yanıt oranı %45,2, medyan progresyonsuz sağkalım 13,1 ay.
• 12. ay genel sağkalım: %91,3 ve %87,0.

Yan etkilerin çoğu 1. ya da 2. derecedeydi. Tedaviye bağlı ölüm olmadı ve yaşam kalitesi korundu.

Sonuç olarak, darolutamid + goserelin, AR pozitif tükürük bezi kanserinde kemoterapiye gerek kalmadan uygulanabilecek, iyi tolere edilen bir seçenek olabilir.

Kısaltmalar: HR = risk oranı (hazard ratio; 1’in altı, deney grubunda riskin daha düşük olduğunu gösterir), PFS = progresyonsuz sağkalım, GA = güven aralığı. Bu yazı, yayımlanmış bir bilimsel makalenin bilgilendirme amaçlı Türkçe özetidir; tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tedavi kararları için mutlaka hekiminize danışın.