Kısaca: Gedatolisib üçlüsü medyan progresyonsuz sağkalımı fulvestrantın 2,0 ayından 9,3 aya, ikili rejim 7,4 aya çıkardı.
Dergi: JCO (20 Nisan 2026) · Çalışma türü: Randomize, açık etiketli, üç kollu faz 3 · Kanser türü: HR pozitif, HER2 negatif, PIK3CA yabanıl tip ileri meme kanseri · Katılımcı: 392 hasta
Meme kanseri, kadınlarda en sık görülen kanserdir ve dünyada her yıl 2 milyondan fazla kişiye tanı konur. Tümörler hormon reseptörü (HR) ve HER2 durumuna göre alt tiplere ayrılır. Tedavi bu alt tipe göre planlanır. Erken evrede çoğu hasta iyileşir, metastatik evrede ise hastalık yıllarca kontrol altında tutulabilir ancak çoğu zaman tamamen ortadan kalkmaz.
PIK3CA mutasyonu, tümör dokusunda ya da kandaki tümör DNA’sında (sıvı biyopsi) araştırılabilen bir belirteçtir ve hormon reseptörü pozitif ileri meme kanserinde hastaların önemli bir bölümünde saptanır. Bu mutasyonu taşıyan hastalarda PI3K yolunu hedefleyen ilaçlar kullanılabilir, mutasyon bulunmayan hastalarda ise aynı sinyal yolunun diğer basamaklarını hedefleyen yaklaşımlar araştırılmaktadır. PI3K/AKT/mTOR yolunu baskılayan ilaçlar kan şekerinde yükselme, ağız yaraları ve deri döküntüsü gibi kendine özgü yan etkilere yol açabilir. Bu nedenle bu tedavilerde kan şekeri ve ağız bakımı özel dikkat gerektirir.
Hormon reseptörü pozitif, HER2 negatif ileri meme kanserinde CDK4/6 inhibitörü ve aromataz inhibitörü tedavisinden sonra ilerleme görüldüğünde seçenekler sınırlıdır. Tek başına fulvestrantın etkisi kısadır.
PI3K/AKT/mTOR yolağı meme kanserinde hücre büyümesini ve tedavi direncini destekler. Gedatolisib, bu yolağın dört sınıf I PI3K izoformunu ve mTORC1/mTORC2’yi birlikte hedefleyen bir ilaçtır. VIKTORIA-1, gedatolisib + fulvestrant ± palbosikliban etkinliğini PIK3CA yabanıl tip tümörlerde değerlendirdi.
Çalışmanın sorusu, CDK4/6 inhibitörü ve aromataz inhibitörü sonrası ilerleyen PIK3CA yabanıl tip ileri meme kanserinde gedatolisib içeren rejimlerin tek başına fulvestranta göre progresyonsuz sağkalımı uzatıp uzatmadığıydı.
392 hasta 1:1:1 oranında randomize edildi: gedatolisib + palbosiklib + fulvestrant (üçlü), gedatolisib + fulvestrant (ikili) ya da yalnızca fulvestrant. Birincil hedef, bağımsız kör merkezi değerlendirmeyle progresyonsuz sağkalım karşılaştırmalarıydı. Medyan takip 10,1 aydı.
Derece ≥3 tedaviyle ilişkili yan etkilerden nötropeni üçlü grupta %62,3, ikili grupta %0,8, stomatit %19,2 ve %12,3, döküntü %4,6 ve %5,4, yüksek kan şekeri %2,3 ve %2,3, ishal %1,5 ve %0,8 oldu. Yan etki nedeniyle tedaviyi bırakma %2,3 (üçlü) ve %3,1 (ikili) görüldü.
Sonuç olarak, gedatolisibin fulvestranta eklenmesi, palbosiklibli ya da palbosiklibsiz, PIK3CA yabanıl tip HR pozitif ileri meme kanserinde hastalık ilerleme veya ölüm riskini anlamlı biçimde azalttı. Takip süresi kısadır (medyan 10,1 ay) ve genel sağkalım verisi henüz yoktur. Üçlü rejimde nötropeni belirgin biçimde artmaktadır.
Kısaltmalar: HR: hormon reseptörü; HER2: insan epidermal büyüme faktörü reseptörü 2; PIK3CA WT: PIK3CA yabanıl tip; CDK4/6: siklin bağımlı kinaz 4 ve 6; PI3K/AKT/mTOR: hücre büyüme sinyal yolağı; PFS: progresyonsuz sağkalım; HR (risk oranı); GA: güven aralığı; TRAE: tedaviyle ilişkili yan etki. Bu yazı, yayımlanmış bilimsel bir makalenin bilgilendirme amaçlı Türkçe özetidir; tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tedavi kararları için mutlaka hekiminize danışın.
Kaynak: HURVITZ, S.A., LAYMAN, R.M., CURIGLIANO, G. et al. VIKTORIA-1 Trial of Gedatolisib Plus Fulvestrant With or Without Palbociclib in Hormone Receptor–Positive/HER2−/PIK3CA Wild-Type Advanced Breast Cancer. Journal of Clinical Oncology [online]. 2026, vol. 44, no. 12, pp. 1108–1119.