Kısaca: Ameliyat edilebilir mide ve gastroözofageal bileşke adenokarsinomunda ameliyat öncesi ve sonrası verilen kemoterapiye (FLOT) durvalumab eklenmesi, faz 3 MATTERHORN çalışmasının son analizinde genel sağkalımı plaseboya göre anlamlı biçimde uzattı.
Dergi: The Lancet (Eylül 2026) · Çalışma türü: Küresel, randomize, çift kör, plasebo kontrollü faz 3 · Kanser türü: Ameliyat edilebilir (evre II–IVa) mide veya gastroözofageal bileşke adenokarsinomu · Katılımcı: 948 hasta
Mide kanseri, dünyada en sık görülen kanserlerden biridir ve özellikle Doğu Asya’da yaygındır; Türkiye de orta-yüksek görülme sıklığına sahip ülkeler arasındadır. Helicobacter pylori enfeksiyonu, tuzlu ve tütsülenmiş gıdalar, sigara ve obezite risk faktörleridir. Hastalık erken dönemde sessiz seyrettiği için birçok hasta ilerlemiş evrede tanı alır.
Ameliyatla çıkarılabilen ama lokal olarak ilerlemiş mide ve gastroözofageal bileşke tümörlerinde güncel standart, ameliyat öncesi ve sonrası uygulanan kemoterapidir (perioperatif tedavi). Avrupa’da en çok kullanılan rejim FLOT’tur. Buna rağmen hastaların önemli bir kısmında hastalık ameliyattan sonra tekrarlar; bu nedenle ek yaklaşımlar araştırılır.
Durvalumab, bağışıklık sisteminin PD-L1 frenini kaldıran bir immünoterapi ilacıdır. MATTERHORN’un daha önceki analizinde durvalumab + FLOT, olaysız sağkalımı ve patolojik tam yanıt oranını iyileştirmişti. Asıl merak edilen soru, bu yararın genel sağkalıma yansıyıp yansımadığıydı.
Kılavuzlar ameliyat edilebilir mide kanserinde perioperatif kemoterapiyi önerir ve tümörlerde PD-L1, HER2 ve MMR durumunun belirlenmesini destekler. Bu çalışmadaki genel sağkalım analizi, standardın immünoterapi ile genişletilmesi açısından belirleyicidir.
Çalışmanın sorusu, ameliyat edilebilir mide veya gastroözofageal bileşke adenokarsinomunda FLOT’a perioperatif durvalumab eklenmesinin genel sağkalımı uzatıp uzatmadığıydı.
20 ülkedeki 147 merkezde yürütülen küresel çalışmaya 1258 kişi alındı ve 948’i randomize edildi. Daha önce kanser tedavisi görmemiş, evre II–IVa, radikal ameliyata uygun hastalar 1’e 1 oranında perioperatif durvalumab (4 haftada bir 1500 mg) + FLOT ya da plasebo + FLOT aldı (474 ve 474 hasta). FLOT dört kür (iki ameliyat öncesi, iki ameliyat sonrası) uygulandı; ardından durvalumab ya da plasebo devam etti. Randomizasyon bölge, lenf nodu durumu ve PD-L1 ifadesine göre tabakalandı. Medyan yaş 62’ydi; hastaların %72’si erkekti.
Tedaviyle muhtemelen ilişkili ölümle sonuçlanan yan etkiler durvalumab kolunda 475 katılımcının 6’sında (%1), plasebo kolunda 469 katılımcının 2’sinde (%1’in altında) görüldü. Bağışıklık sistemiyle ilişkili yan etkiler (tiroit, cilt, bağırsak, karaciğer, akciğer) durvalumabla izlenmelidir.
Sonuç olarak, MATTERHORN perioperatif durvalumab + FLOT’un genel sağkalımı plasebo + FLOT’a göre uzattığını ve ameliyat edilebilir mide veya gastroözofageal bileşke adenokarsinomunda yeni bir standart tedavi seçeneği olabileceğini gösterdi. Yan etkiler ve bağışıklıkla ilişkili sorunlar dikkatle izlenmeli; hangi hastaların en çok yarar gördüğünü belirlemek için patolojik yanıt ve biyobelirteç analizleri önemlidir. Çalışmayı AstraZeneca desteklemiştir.
Kısaltmalar: FLOT: florourasil, lökovorin, oksaliplatin ve dosetaksel; GEJ: gastroözofageal bileşke; PD-L1: programlanmış hücre ölümü ligandı 1; EFS: olaysız sağkalım; OS: genel sağkalım; pCR: patolojik tam yanıt; HR: risk oranı; GA: güven aralığı. Bu yazı, yayımlanmış bilimsel bir makalenin bilgilendirme amaçlı Türkçe özetidir; tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tedavi kararları için mutlaka hekiminize danışın.
Kaynak: JANJIGIAN, Y., AL-BATRAN, S., WAINBERG, Z. et al. Perioperative durvalumab plus fluorouracil, leucovorin, oxaliplatin, and docetaxel for resectable gastric and gastro-oesophageal junction adenocarcinoma (MATTERHORN): final results of overall survival and event-free survival by pathological response in a global, randomised, double-blind, placebo-controlled, multicentre, phase 3 trial. The Lancet [online]. 2026, vol. 408, no. 10560, pp. 1114–1128.
