enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Az Bulutlu
21°C
İstanbul
21°C
Az Bulutlu
Cuma Hafif Yağmurlu
22°C
Cumartesi Hafif Yağmurlu
18°C
Pazar Parçalı Bulutlu
16°C
Pazartesi Hafif Yağmurlu
19°C

Lorlatinib (Lorviqua)

Lorlatinib (Lorviqua)

Lorlatinib, ALK pozitif metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanserinde kullanılan, günde bir kez alınan ve beyne iyi geçen bir tablettir.

Ağızdan
uygulama yolu
Günde 1 kez
program
100 mg
günlük doz (tablet)
82%
beyin içi yanıt oranı (krizotinib: %23)

Bu ilaç nedir?

Üçüncü kuşak bir ALK tirozin kinaz inhibitörüdür. ALK ve ROS1 proteinlerini bloke eder, beyin-kan engelini aşar ve beyin metastazlarında etkilidir. ALK pozitif metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanserinde kullanılır. İlaç film kaplı tablet olarak 25 mg ve 100 mg gücünde bulunur. Türkiye’de Pfizer tarafından Lorviqua adıyla bulunur. ABD’de aynı ilaç Lorbrena adıyla satılır. Ülkemizdeki erişimi ve geri ödeme koşulları değişebilir.

Nasıl etki eder? (Etki mekanizması)

ALK geninin yeniden düzenlenmesiyle oluşan anormal ALK proteini kanser hücresine sürekli çoğal sinyali gönderir. Lorlatinib bu proteinin enzim bölgesini, dirençli mutasyonlar dahil, bloke eder.

1. İlaç alınır
İçeri giriş
Tablet ağızdan alınır, kana karışır ve tümör hücrelerine ulaşır.
2. ALK’ye bağlanır
Hedef
Anormal ALK proteininin enzim bölgesine yerleşir. Birçok direnç mutasyonuna karşı da etkilidir.
3. Sinyal kesilir
Hücre içi
ALK kinazı çalışamaz hale gelir ve çoğalma sinyali durur.
4. Beyne geçer
Sonuç
Beyin metastazlarında da yanıt görülebilir.

Lorlatinib (Lorbrena) FDA onayı

Lorlatinib, Pfizer tarafından geliştirilen ve ABD’de Lorbrena adıyla bulunan bir ilaçtır. FDA ilacı ALK pozitif metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanseri için onayladı.

Onay kapsamı

Hastalık ve hasta grubu
FDA onaylı bir testle saptanan ALK pozitif metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanseri olan erişkinler.
Doz
100 mg tablet, ağızdan, günde bir kez, yemekle veya yemeksiz. Hastalık ilerleyene veya kabul edilemez toksisiteye kadar sürer. Ağır karaciğer yetmezliğinde 50 mg, kreatinin klirensi 15-30 mL/dakika olanlarda 75 mg kullanılır.

Onayın dayanağı: CROWN çalışması

CROWN (NCT03052608), daha önce tedavi almamış ALK pozitif hastalarda lorlatinibi krizotinib ile 1:1 karşılaştıran, 296 hastalık randomize, aktif kontrollü bir çalışmadır.

İlerlemesiz sağkalım
Ulaşılmadı
krizotinib: 9,3 ay
Yanıt oranı
%76
krizotinib: %58
Beyin yanıt oranı
%82
krizotinib: %23
  • İlerlemesiz sağkalım: Hastalığın ilerleme veya ölüm riski %72 azaldı (risk oranı 0,28, %95 güven aralığı 0,19-0,41).
  • Beyin metastazı: Ölçülebilir beyin lezyonu olanlarda beyin içi yanıt oranı %82’ye karşı %23 oldu.

Etiketteki başlıca uyarılar

FDA etiketi hiperlipidemi (kolesterol ve trigliserit yüksekliği), merkezi sinir sistemi etkileri (bilişsel ve ruh hali değişiklikleri), atriyoventriküler blok, interstisyel akciğer hastalığı, hipertansiyon, kan şekeri yüksekliği, lipaz ve amilaz yükselmesi ve doğmamış bebek için risk konusunda uyarı yapar. Güçlü CYP3A indükleyicileri kontrendikedir.

Tedavi planı

Uygulama yolu
Tablet olarak, evde, yemekle veya yemeksiz.
Program
Günde bir kez 100 mg.
Tedavi süresi
Hastalık kontrol altında kaldıkça ve yan etkiler tolere edildikçe sürdürülür.
İzlem
Kolesterol ve trigliserit, kan şekeri, tansiyon, EKG, lipaz, amilaz ve bilişsel belirtiler düzenli izlenir.

Hangi kanserde, hangi dozda kullanılır?

ALK pozitif metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanseri: 100 mg günde bir kez. Yan etki olursa: Doz önce 75 mg’a, sonra 50 mg’a düşürülür. 50 mg’ı da tolere edemeyen hastalarda ilaç kalıcı olarak bırakılır. Ağır karaciğer yetmezliğinde başlangıç dozu 50 mg, kreatinin klirensi 15-30 mL/dakika olanlarda 75 mg’dır. Kararları doktorunuz muayene ve tahlillerinize göre verir.

Nasıl kullanılır?

  • İlacı günde bir kez, her gün aynı saatte alın. Yemekle veya yemeksiz alabilirsiniz.
  • Tableti bütün yutun. Çiğnemeyin, ezmeyin veya bölmeyin. Kırık veya çatlak tableti almayın.
  • Bir dozu unutursanız, sonraki doza 4 saatten fazla varsa hemen alın. Sonraki doza 4 saat veya daha az kaldıysa atlayın. İki dozu birlikte almayın.
  • Kusarsanız ek doz almayın.
  • Rifampisin ve sarı kantaron gibi güçlü CYP3A indükleyicilerini kullanmayın. Güçlü CYP3A inhibitörlerinden ve flukonazolden kaçının.
  • Bu ilacın doz ve kullanım şeması kişiye göre değişebilir. Sizin için geçerli olanı doktorunuz belirler.

Tedavi sürecinde neler olur?

İlk günler
İlacın alışma dönemidir. Yan etki belirtilerini tarihleriyle not alın.
İlk 1–2 ay
Muayene ve kan tahlilleri sık yapılır. Yan etkiler çoğunlukla bu dönemde dengelenir, gerekirse doz ayarlanır.
Sonraki aylar
Kontroller seyrekleşir. Hastalığın değerlendirilmesi için düzenli görüntüleme yapılır.
Değerlendirme
Tedaviye devam, doz ayarı veya değiştirme kararı hastalığın durumuna ve yan etkilere göre doktorunuzla birlikte verilir.

Başlamadan önce ve uygulama rehberi

Tedaviden önce
  • Tetkikler: Kolesterol, trigliserit, kan şekeri, lipaz, amilaz, karaciğer ve böbrek fonksiyonları, tansiyon ve EKG kontrol edilir.
  • İlaçlarınız: Düzenli kullandığınız tüm ilaçları, vitaminleri ve bitkisel ürünleri doktorunuza bildirin. Güçlü CYP3A indükleyicileri kullanılamaz.
  • Gebelik ve doğurganlık: Üreme çağındaysanız gebelik durumunuz tedaviden önce doğrulanır. Tedavi sırasında gebe kalmamalısınız. Kadın partneri olan erkeklerde tedavi sırasında ve son dozdan sonra en az 3 ay boyunca etkili korunma kullanın. Emzirme yapılmaz.
  • Aşılar: Canlı virüslü aşılar tedavi sırasında yapılmaz. Diğer aşıların zamanlamasını doktorunuzla planlayın.
  • İlacın temini: İlacın ülkemizde temini ve geri ödeme koşulları için doktorunuzun ve eczanenizin yönlendirmesini izleyin.
İlacı evde kullanma
  • İlacı her gün aynı saatte alın.
  • Tansiyonunuzu düzenli ölçün.
  • Hafıza, dikkat, ruh hali veya uyku değişikliklerini yakınlarınızla birlikte izleyin ve ekibinize bildirin.
  • Tabletleri çocukların ulaşamayacağı yerde saklayın.

Olası yan etkiler ve neler yapabilirsiniz

Her hastada hepsi görülmez. Yan etkilerin çoğu geçicidir ve tedavi edilebilir. Yaşadığınız bir sorunu ekibinize söylemekten çekinmeyin.

En sık görülen yan etkiler (CROWN, ABD etiketi, lorlatinib kolu, 149 hasta)
Periferik nöropati (sinir hasarı belirtileri)%34 (ağır: %2)
Bilişsel etkiler%21 (ağır: %2)
Nefes darlığı%20 (ağır: %2,7)
Hipertansiyon (yüksek tansiyon)%18 (ağır: %10)
Baş ağrısı%17 (ağır: %0)
Ruh hali değişiklikleri%16 (ağır: %2)
Öksürük%16 (ağır: %0)
Baş dönmesi%11 (ağır: %0)
Uyku bozuklukları%11 (ağır: %1,3)
“Ağır” değeri 3. ve 4. derece yan etkileri gösterir. Karşılaştırma kolunda (krizotinib) örneğin periferik nöropati %15 oranındaydı. Farklı çalışmalarda yüzdeler değişebilir.
Tahlillerde en sık görülen değişiklikler
Trigliserit yüksekliği%95 (ağır: %22)
Kolesterol yüksekliği%91 (ağır: %19)
Kreatinin yüksekliği%81 (ağır: %0,7)
GGT yüksekliği%52 (ağır: %6)
AST yüksekliği%48 (ağır: %2)
Kan şekeri yüksekliği%48 (ağır: %7)
ALT yüksekliği%44 (ağır: %2,7)
CPK yüksekliği%39 (ağır: %2)
Kan ve biyokimya tahlillerinde ölçülen değişikliklerdir. Tahlil sonucu olarak izlenir, her hastada belirtiye yol açmaz.
Kolesterol ve trigliserit yüksekliği
İlk haftalar
Kan tahlilleriyle izlenir. Gerekirse kolesterol düşürücü ilaç başlanır.
Sinir sistemi etkileri
Tedavi boyunca
Uyuşma, karıncalanma ve yürüme bozukluğu olursa bildirin.
Bilişsel ve ruh hali değişiklikleri
Tedavi boyunca
Hafıza, dikkat veya duygu durumu değişiklikleri olursa ekibinize söyleyin.
Yüksek tansiyon
Tedavi boyunca
Evde ölçün. Yüksekse bildirin.
Şişlik (ödem)
Tedavi boyunca
Bacak veya yüzde şişlik olursa bildirin.
Kilo artışı
Tedavi boyunca
Dengeli beslenin, hareketli kalın. Ani artışı bildirin.
Hemen arayın veya acile başvurun
  • Yeni veya kötüleşen öksürük, nefes darlığı ya da ateş
  • Bayılma, çarpıntı veya çok yavaş nabız
  • Sarılık, koyu idrar veya şiddetli karın ağrısı
  • Ani görme kaybı veya belirgin görme değişikliği
  • Şiddetli kas ağrısı, güçsüzlük veya koyu renkli idrar

Acil durumda 112’yi arayın. Tedavi gördüğünüz merkezin size verdiği acil telefon numarasını yanınızda bulundurun.

Dikkat edilecekler

  • Güçlü CYP3A indükleyicileri (rifampisin, sarı kantaron) kontrendikedir.
  • Güçlü CYP3A inhibitörlerinden ve flukonazolden kaçının.
  • Kolesterol ve trigliserit düzeyleriniz izlenir. Yüksekse tedavi başlanır.
  • Ruh hali ve bilişsel değişiklikler olabilir. Yakınlarınızla izleyin.
  • Gebelikte kullanılmaz. Erkeklerde son dozdan sonra en az 3 ay etkili korunma kullanın.

Günlük yaşam ve takip

Evde bakım ipuçları
  • Beslenme: Küçük ve sık öğünler yiyin. Yeterli protein alın. Çiğ veya az pişmiş et, yumurta, deniz ürünleri ve pastörize olmayan süt ve peynirden kaçının. Meyve ve sebzeleri iyice yıkayın. Greyfurt ve greyfurt suyu bazı ilaçları etkileyebilir, kullanmadan önce sorun.
  • Enfeksiyondan korunma: Ellerinizi sık yıkayın, kalabalık ortamlarda maske takmayı düşünün, hasta kişilerle yakın temastan kaçının.
  • Hareket: Hafif ve orta düzeyde yürüyüş yorgunluğa iyi gelir. Kendinizi zorlamayın.
  • Sigara ve alkol: Sigarayı bırakmak iyileşmeyi destekler. Alkol karaciğeri olumsuz etkileyebilir, bu nedenle kaçınmanız veya çok sınırlı kullanmanız önerilir.
  • Takviyeler ve bitkisel ürünler: Yüksek doz vitamin, antioksidan takviyeler ve sarı kantaron gibi bitkisel ürünler tedaviyi etkileyebilir. Kullanmadan önce sorun.
  • Duygusal destek: Kaygı, uykusuzluk ve moral bozukluğu sık görülür ve yalnız değilsiniz. Yakınlarınızla paylaşın, hastanenizin psiko-onkoloji ekibinden destek isteyebilirsiniz.
Gebelik, emzirme ve cinsel yaşam
  • Tedavi sırasında gebe kalmamalısınız. Bu ilaçlar bebeğe zarar verebilir. Korunma yöntemi ve süresi için doktorunuza danışın.
  • Hormon içeren korunma yöntemleri her hasta için uygun olmayabilir. Hangi yöntemin size uygun olduğunu doktorunuzla belirleyin.
  • Tedavi sırasında emzirme yapılmaz.
  • Çocuk sahibi olmayı düşünüyorsanız bunu tedaviden önce doktorunuza söyleyin.
Kontroller ve takip
  • Tedavinin ilk haftalarında kan tahlili ve muayene sık, sonraki aylarda daha seyrek yapılır.
  • İlaca göre gerektiğinde kalp ritmi (EKG), karaciğer testleri veya akciğer görüntülemesi yapılır.
  • Hastalığın değerlendirilmesi için düzenli aralıklarla görüntüleme (tomografi, MR gibi) planlanır.
  • Yaşadığınız yan etkileri tarihleriyle not alıp her randevuya götürmeniz, ekibinize yardımcı olur.

Sık sorulan sorular

Beyne geçer mi?
Evet. Lorlatinib beyin-kan engelini aşar ve beyin metastazlarında yüksek yanıt oranı gösterdi.
Kolesterol yükselirse ilacı bırakmam gerekir mi?
Hayır. Kolesterol ve trigliserit yüksekliği çoğunlukla ilaçla yönetilir.
Bir dozu unutursam ne yapmalıyım?
Sonraki doza 4 saatten fazla varsa kaçırılan dozu hemen alın. Sonraki doza 4 saat veya daha az kaldıysa atlayın. İki dozu birlikte almayın.
Yan etki nedeniyle ilacı kendim bırakabilir miyim?
Hayır. Önce ekibinizi arayın. Çoğu yan etki doz ayarı, kısa süreli ara veya destek tedavisiyle yönetilir. İlacı kendiliğinden bırakmak hastalığın kontrolünü bozabilir.
Başka ilaç, vitamin veya bitkisel ürün kullanabilir miyim?
Önce doktorunuza veya eczacınıza sorun. Bazı ilaçlar, vitaminler ve bitkisel ürünler bu ilacın etkisini azaltabilir veya yan etkiyi artırabilir.
Çalışabilir ve araç kullanabilir miyim?
Çoğu hasta çalışabilir. Baş dönmesi, görme bozukluğu veya aşırı yorgunluk varsa araç kullanmayın ve doktorunuza danışın.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Doktorunuzun ve sağlık ekibinizin size özel talimatları her zaman önceliklidir. Doz ve program kişiye göre değişebilir. Bu ilacın ülkemizde kullanımı ve geri ödeme koşulları değişebilir.

Kaynaklar

ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Lorbrena (lorlatinib) reçeteleme bilgisi (DailyMed güncel sürüm)
CROWN çalışması, FDA etiketi klinik çalışmalar bölümü

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.