enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Az Bulutlu
20°C
İstanbul
20°C
Az Bulutlu
Cuma Hafif Yağmurlu
21°C
Cumartesi Hafif Yağmurlu
18°C
Pazar Parçalı Bulutlu
16°C
Pazartesi Hafif Yağmurlu
19°C

Lapatinib (Tykerb)

Lapatinib (Tykerb)

Lapatinib, HER2 pozitif ileri veya metastatik meme kanserinde kapesitabin ya da letrozolle birlikte kullanılan, günde bir kez alınan bir tablettir.

Ağızdan
uygulama yolu
Günde 1 kez
program
1.250 mg
kapesitabinle (5 tablet)
27,1 hafta
kapesitabinle ortanca ilerlemeye kadar süre (kontrol: 18,6)

Bu ilaç nedir?

HER2 ve EGFR tirozin kinazlarını bloke eden bir ilaçtır. HER2 pozitif ileri veya metastatik meme kanserinde kapesitabinle ya da hormon reseptörü pozitif hastalıkta letrozolle birlikte kullanılır. İlaç tablet olarak bulunur. Türkiye’de Novartis tarafından Tykerb adıyla bulunur. Ülkemizdeki erişimi ve geri ödeme koşulları değişebilir.

Nasıl etki eder? (Etki mekanizması)

HER2 pozitif tümörlerde HER2 reseptörü hücreye sürekli çoğal sinyali gönderir. Lapatinib bu reseptörün hücre içindeki enzim bölgesini bloke eder.

1. İlaç alınır
İçeri giriş
Tablet aç karnına alınır, kana karışır ve tümör hücrelerine ulaşır.
2. HER2 ve EGFR’ye bağlanır
Hedef
Reseptörlerin hücre içi enzim bölgesine yerleşir.
3. Sinyal kesilir
Hücre içi
Çoğalma ve hayatta kalma sinyali durur.
4. Tümör büyümesi yavaşlar
Sonuç
Kapesitabin veya letrozolün etkisi güçlenir.

Lapatinib (Tykerb) FDA onayı

Lapatinib, Novartis tarafından geliştirilen ve piyasada Tykerb adıyla bulunan bir ilaçtır. FDA ilacı HER2 pozitif ileri veya metastatik meme kanseri için kapesitabin ve letrozolle kombinasyon olarak onayladı.

Onay kapsamı

Hastalık ve hasta grubu
Kapesitabinle birlikte: antrasiklin, taksan ve trastuzumab içeren önceki tedavi almış HER2 pozitif ileri veya metastatik meme kanseri. Letrozolle birlikte: hormon tedavisi alması uygun HER2 pozitif, hormon reseptörü pozitif metastatik meme kanseri.
Doz
Kapesitabinle birlikte günde bir kez 1.250 mg, kapesitabin 2.000 mg/m² günde 21 günün ilk 14 gününde. Letrozolle birlikte günde bir kez 1.500 mg. Tablet yemekten en az 1 saat önce veya en az 1 saat sonra alınır.

Onayın dayanağı: EGF100151 ve EGF30008 çalışması

EGF100151, lapatinib ve kapesitabini yalnızca kapesitabinle karşılaştıran randomize bir çalışmadır. EGF30008 ise lapatinib ve letrozolü letrozol ve plaseboyla karşılaştırmıştır.

Kapesitabinle: progresyona kadar süre
27,1 hafta
kontrol: 18,6 hafta
Yanıt oranı (kapesitabinle)
%23,7
kontrol: %13,9
Letrozolle: progresyona kadar süre
23,9 hafta
kontrol: 18,3 hafta
  • Kapesitabinle: Risk oranı 0,57. Yanıt oranı %23,7’ye karşı %13,9 bulundu.
  • Letrozolle: Risk oranı 0,72. Yanıt oranı %31,8’e karşı %17,4 bulundu.

Etiketteki başlıca uyarılar

FDA etiketi kalp pompa gücünde düşme (sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu), karaciğer toksisitesi, ishal, interstisyel akciğer hastalığı, QT aralığı uzaması, ağır cilt reaksiyonları ve doğmamış bebek için risk konusunda uyarı yapar.

Tedavi planı

Uygulama yolu
Tablet olarak, evde, yemekten en az 1 saat önce veya 1 saat sonra.
Program
Günde bir kez 1.250 mg (kapesitabinle) veya 1.500 mg (letrozolle).
Tedavi süresi
Hastalık kontrol altında kaldıkça ve yan etkiler tolere edildikçe sürdürülür.
İzlem
Kalp pompa gücü (EKO), karaciğer testleri, ishal ve akciğer belirtileri izlenir.

Hangi kanserde, hangi dozda kullanılır?

HER2 pozitif ileri veya metastatik meme kanseri: Kapesitabinle birlikte 1.250 mg günde bir kez. HER2 pozitif, hormon reseptörü pozitif metastatik meme kanseri: Letrozolle birlikte 1.500 mg günde bir kez. Yan etki olursa: Ağır yan etkilerde ilaca ara verilir ve düzelince daha düşük dozla devam edilir. Kalp pompa gücünde düşmede ve ağır karaciğer toksisitesinde ilaç kalıcı olarak bırakılabilir. Kararları doktorunuz muayene ve tahlillerinize göre verir.

Nasıl kullanılır?

  • İlacı günde bir kez, yemekten en az 1 saat önce veya en az 1 saat sonra alın. Her gün aynı saatte almaya çalışın.
  • Tabletleri bütün yutun. Bölmeyin veya ezmeyin.
  • Greyfurt ve greyfurt suyu ilacın düzeyini artırabilir, kullanmayın.
  • Kalp pompa gücünüz tedavi öncesi ve sırasında kontrol edilir.
  • İshal olursa bol sıvı için ve ekibinize bildirin.
  • Bu ilacın doz ve kullanım şeması kişiye göre değişebilir. Sizin için geçerli olanı doktorunuz belirler.

Tedavi sürecinde neler olur?

İlk günler
İlacın alışma dönemidir. Yan etki belirtilerini tarihleriyle not alın.
İlk 1–2 ay
Muayene ve kan tahlilleri sık yapılır. Yan etkiler çoğunlukla bu dönemde dengelenir, gerekirse doz ayarlanır.
Sonraki aylar
Kontroller seyrekleşir. Hastalığın değerlendirilmesi için düzenli görüntüleme yapılır.
Değerlendirme
Tedaviye devam, doz ayarı veya değiştirme kararı hastalığın durumuna ve yan etkilere göre doktorunuzla birlikte verilir.

Başlamadan önce ve uygulama rehberi

Tedaviden önce
  • Tetkikler: Kalp pompa gücü (EKO), EKG, karaciğer testleri, kan sayımı ve böbrek fonksiyonları kontrol edilir.
  • İlaçlarınız: Düzenli kullandığınız tüm ilaçları, vitaminleri ve bitkisel ürünleri doktorunuza bildirin. Güçlü CYP3A inhibitörleri ve indükleyicileri, QT aralığını uzatan ilaçlar ilacı etkileyebilir.
  • Gebelik ve doğurganlık: Üreme çağındaysanız gebelik durumunuz tedaviden önce doğrulanır. Tedavi sırasında gebe kalmamalısınız. Kadınlarda son dozdan sonra 1 hafta boyunca etkili korunma kullanın. Emzirme tedavi sırasında ve son dozdan sonra 1 hafta yapılmaz.
  • Aşılar: Canlı virüslü aşılar tedavi sırasında yapılmaz. Diğer aşıların zamanlamasını doktorunuzla planlayın.
  • İlacın temini: İlacın ülkemizde temini ve geri ödeme koşulları için doktorunuzun ve eczanenizin yönlendirmesini izleyin.
İlacı evde kullanma
  • İlacı her gün aynı saatte, yemekten uzak alın.
  • Cildinizi nemlendirin. El ve ayak derinizi koruyun.
  • Nefes darlığı, bacakta şişlik veya çarpıntı olursa bildirin.
  • Tabletleri çocukların ulaşamayacağı yerde saklayın.

Olası yan etkiler ve neler yapabilirsiniz

Her hastada hepsi görülmez. Yan etkilerin çoğu geçicidir ve tedavi edilebilir. Yaşadığınız bir sorunu ekibinize söylemekten çekinmeyin.

En sık görülen yan etkiler (lapatinib ve kapesitabin kolu, ABD etiketi, 198 hasta)
İshal%65 (ağır: %14)
El-ayak cilt reaksiyonu%53 (ağır: %12)
Bulantı%44 (ağır: %2)
Döküntü%28 (ağır: %2)
Kusma%26 (ağır: %2)
Mukozal inflamasyon%15 (ağır: %0)
Ağız yaraları (stomatit)%14 (ağır: %0)
Hazımsızlık%11 (ağır: %<1)
Kuru cilt%10 (ağır: %0)
“Ağır” değeri 3. ve 4. derece yan etkileri gösterir. Karşılaştırma kolunda (yalnızca kapesitabin) ishal %40, el-ayak cilt reaksiyonu %51 oranındaydı. Farklı çalışmalarda yüzdeler değişebilir.
Tahlillerde en sık görülen değişiklikler
Hemoglobin düşüklüğü%56 (ağır: %<1)
AST yüksekliği%49 (ağır: %2)
Bilirübin yüksekliği%45 (ağır: %4)
ALT yüksekliği%37 (ağır: %2)
Nötrofil düşüklüğü%22 (ağır: %3)
Trombosit düşüklüğü%18 (ağır: %<1)
Kan ve biyokimya tahlillerinde ölçülen değişikliklerdir. Tahlil sonucu olarak izlenir, her hastada belirtiye yol açmaz.
İshal
İlk haftalar
Bol sıvı için ve süren ishali bildirin.
El-ayak cilt reaksiyonu
Tedavi boyunca
Nemlendirici kullanın, sıcak sudan kaçının. Ağrı ve kızarıklığı bildirin.
Döküntü
İlk haftalar
Nemlendirici kullanın, güneşten korunun.
Bulantı ve kusma
Tedavi boyunca
Küçük öğünler yiyin.
Kalp etkileri
Tedavi boyunca
Nefes darlığı, bacak şişliği veya çarpıntı olursa bildirin.
Hemen arayın veya acile başvurun
  • Nefes darlığı, bacakta şişlik veya çarpıntı
  • Şiddetli veya kontrol edilemeyen ishal
  • Sarılık, koyu idrar veya şiddetli karın ağrısı
  • Yeni veya kötüleşen öksürük veya ateş
  • Şiddetli döküntü veya deride soyulma

Acil durumda 112’yi arayın. Tedavi gördüğünüz merkezin size verdiği acil telefon numarasını yanınızda bulundurun.

Dikkat edilecekler

  • Kalp pompa gücü izlenir. Kalp hastalığınız varsa mutlaka söyleyin.
  • Karaciğer toksisitesi ağır olabilir. Karaciğer testleriniz izlenir.
  • Greyfurt, güçlü CYP3A inhibitörleri ve indükleyicileri ilaç düzeyini değiştirir.
  • Gebelikte kullanılmaz. Son dozdan sonra 1 hafta etkili korunma kullanın.

Günlük yaşam ve takip

Evde bakım ipuçları
  • Beslenme: Küçük ve sık öğünler yiyin. Yeterli protein alın. Çiğ veya az pişmiş et, yumurta, deniz ürünleri ve pastörize olmayan süt ve peynirden kaçının. Meyve ve sebzeleri iyice yıkayın. Greyfurt ve greyfurt suyu bazı ilaçları etkileyebilir, kullanmadan önce sorun.
  • Enfeksiyondan korunma: Ellerinizi sık yıkayın, kalabalık ortamlarda maske takmayı düşünün, hasta kişilerle yakın temastan kaçının.
  • Hareket: Hafif ve orta düzeyde yürüyüş yorgunluğa iyi gelir. Kendinizi zorlamayın.
  • Sigara ve alkol: Sigarayı bırakmak iyileşmeyi destekler. Alkol karaciğeri olumsuz etkileyebilir, bu nedenle kaçınmanız veya çok sınırlı kullanmanız önerilir.
  • Takviyeler ve bitkisel ürünler: Yüksek doz vitamin, antioksidan takviyeler ve sarı kantaron gibi bitkisel ürünler tedaviyi etkileyebilir. Kullanmadan önce sorun.
  • Duygusal destek: Kaygı, uykusuzluk ve moral bozukluğu sık görülür ve yalnız değilsiniz. Yakınlarınızla paylaşın, hastanenizin psiko-onkoloji ekibinden destek isteyebilirsiniz.
Gebelik, emzirme ve cinsel yaşam
  • Tedavi sırasında gebe kalmamalısınız. Bu ilaçlar bebeğe zarar verebilir. Korunma yöntemi ve süresi için doktorunuza danışın.
  • Hormon içeren korunma yöntemleri her hasta için uygun olmayabilir. Hangi yöntemin size uygun olduğunu doktorunuzla belirleyin.
  • Tedavi sırasında emzirme yapılmaz.
  • Çocuk sahibi olmayı düşünüyorsanız bunu tedaviden önce doktorunuza söyleyin.
Kontroller ve takip
  • Tedavinin ilk haftalarında kan tahlili ve muayene sık, sonraki aylarda daha seyrek yapılır.
  • İlaca göre gerektiğinde kalp ritmi (EKG), karaciğer testleri veya akciğer görüntülemesi yapılır.
  • Hastalığın değerlendirilmesi için düzenli aralıklarla görüntüleme (tomografi, MR gibi) planlanır.
  • Yaşadığınız yan etkileri tarihleriyle not alıp her randevuya götürmeniz, ekibinize yardımcı olur.

Sık sorulan sorular

HER2 pozitif ne demek?
Tümör hücrelerinde HER2 proteininin fazla bulunması anlamına gelir. Bu durum tümör testiyle saptanır ve HER2 hedefli tedavilere yanıtı öngörür.
Neden yemekten uzak alınıyor?
Yiyecek ilacın düzeyini artırabilir ve yan etkileri çoğaltabilir.
Bir dozu unutursam ne yapmalıyım?
Ekibinizin verdiği talimata göre hareket edin. İki dozu birlikte almayın.
Yan etki nedeniyle ilacı kendim bırakabilir miyim?
Hayır. Önce ekibinizi arayın. Çoğu yan etki doz ayarı, kısa süreli ara veya destek tedavisiyle yönetilir. İlacı kendiliğinden bırakmak hastalığın kontrolünü bozabilir.
Başka ilaç, vitamin veya bitkisel ürün kullanabilir miyim?
Önce doktorunuza veya eczacınıza sorun. Bazı ilaçlar, vitaminler ve bitkisel ürünler bu ilacın etkisini azaltabilir veya yan etkiyi artırabilir.
Çalışabilir ve araç kullanabilir miyim?
Çoğu hasta çalışabilir. Baş dönmesi, görme bozukluğu veya aşırı yorgunluk varsa araç kullanmayın ve doktorunuza danışın.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Doktorunuzun ve sağlık ekibinizin size özel talimatları her zaman önceliklidir. Doz ve program kişiye göre değişebilir. Bu ilacın ülkemizde kullanımı ve geri ödeme koşulları değişebilir.

Kaynaklar

ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Tykerb (lapatinib) reçeteleme bilgisi (DailyMed güncel sürüm)
TİTCK KÜB/KT listesi, Tykerb kaydı
EGF100151 ve EGF30008 çalışmaları, FDA etiketi klinik çalışmalar bölümü

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.