Gedatolisib, PIK3CA mutasyonu saptanmayan hormon reseptörü pozitif, HER2 negatif ileri meme kanserinde fulvestrantla birlikte, palbosiklibli veya palbosiklibsiz, haftada bir damar yoluyla verilen bir ilaçtır.
Damar yoluyla
uygulama yolu
Doktor belirler
tedavi süresi
Bu ilaç nedir?
PI3K yolağının tüm sınıf I izoformlarını ve her iki mTOR kompleksini (mTORC1 ve mTORC2) bloke eden bir ilaçtır. Bu yolak meme kanseri hücrelerinin büyümesinde ve endokrin tedaviye direncinde önemli rol oynar. İlaç, tedavi merkezinde hazırlanan ve damar yoluyla verilen bir toz (flakon) olarak bulunur. Endokrin tedavi sonrası ilerleyen, PIK3CA mutasyonu saptanmayan hormon reseptörü pozitif, HER2 negatif ileri meme kanserinde kullanılır. Ülkemizdeki erişimi değişebilir.
Nasıl etki eder? (Etki mekanizması)
PI3K/AKT/mTOR yolağı hücrenin büyüme, çoğalma ve hayatta kalma sinyallerini iletir ve hormon reseptörü pozitif meme kanserinde sık aktive olur. Gedatolisib, bu yolağın hem PI3K’nın tüm sınıf I izoformlarını hem de mTOR’un iki kompleksini (mTORC1 ve mTORC2) bloke eder.
1. İnfüzyonla verilir
İçeri giriş
İlaç damar yoluyla 30 dakikalık infüzyonla verilir ve kana karışır.
2. Yolağa bağlanır
Hedef
İlaç PI3K ve mTOR enzimlerine bağlanır.
3. Sinyal iletimi durur
Hücre içi
Büyüme ve hayatta kalma sinyalleri hücre içinde kesilir.
4. Endokrin tedavi etkisi güçlenir
Sonuç
Yolak engellenince hormon tedavisine direnç azalır ve tümör büyümesi yavaşlayabilir.
Gedatolisib (Revtorpyk) FDA onayı
Gedatolisib, Celcuity tarafından geliştirilen ve piyasada Revtorpyk adıyla bulunan bir ilaçtır. FDA ilacı 14 Temmuz 2026 tarihinde PIK3CA mutasyonu olmayan hastalarda onayladı.
Onay kapsamı
Hastalık ve hasta grubu
PIK3CA mutasyonu saptanmayan, HR pozitif, HER2 negatif lokal ileri veya metastatik meme kanseri olan erişkinler. Hastalık en az bir endokrin tedavi sonrası ilerlemiş olmalıdır.
Doz
180 mg, 30 dakikada damar yoluyla, 28 günlük döngünün 1., 8. ve 15. günlerinde (3 hafta tedavi, 1 hafta ara). Fulvestrant ile birlikte verilir ve palbosiklib eklenebilir. Gecikmiş veya kaçırılmış doz en kısa sürede uygulanır ve sonraki dozun zamanı 3 hafta tedavi, 1 hafta ara düzenini koruyacak şekilde ayarlanır. Yan etki olursa doz önce 150 mg, sonra 130 mg’a düşürülür. 130 mg’ı tolere edemeyen hastalarda ilaç kalıcı olarak bırakılır.
Onaylanmayan kullanım
PIK3CA mutasyonlu hastalar için bu onay geçerli değildir.
Onayın dayanağı: VIKTORIA-1 çalışması
VIKTORIA-1, randomize, faz 3 bir çalışmadır. PIK3CA yabanıl tip kohortunda hastalar 1:1:1 oranında gedatolisib, palbosiklib ve fulvestrant, gedatolisib ve fulvestrant ya da yalnızca fulvestrant almak üzere ayrıldı.
Üçlü kombinasyon
9,3 ay
fulvestrant: 2,0 ay
İkili kombinasyon
7,4 ay
fulvestrant: 2,0 ay
Yanıt oranı
%32
ikili: %28, fulvestrant: %1
- Üçlü kombinasyon: İlerleme veya ölüm riski %76 azaldı (risk oranı 0,24, %95 güven aralığı 0,17-0,35, p değeri 0,0001’in altında).
- İkili kombinasyon: Risk oranı 0,33 (%95 güven aralığı 0,24-0,48, p değeri 0,0001’in altında).
- Genel sağkalım: Veriler henüz olgun değildi.
Etiketteki başlıca uyarılar
FDA etiketi şu konularda uyarı yapar: ağır ağız yaraları (stomatit), ağır döküntü, kan şekeri yüksekliği ve doğmamış bebek için risk. Stomatit, palbosiklibli üçlü kombinasyonda hastaların %72’sinde (3. derece %22) ve ikili kombinasyonda %58’inde (3. derece %12) görüldü. Ortanca başlangıç 4 ile 7 gündür. Döküntü üçlüde %30, ikilide %40 oranındaydı. Açlık kan şekeri yüksekliği üçlüde %46, ikilide %57 oranında görüldü. Bu nedenle tedavinin başından itibaren steroid içeren, alkolsüz ağız gargarası kullanılır.
Sırada ne var?
- PIK3CA mutasyonlu hastalar: FDA, bu hastalar için ek başvuruyu kabul etti ve hedef karar tarihi 25 Haziran 2027 olarak açıklandı.
Tedavi planı
Uygulama yolu
Tedavi merkezinde, damar yoluyla 30 dakikalık infüzyon.
Program
28 günlük döngünün 1., 8. ve 15. günlerinde 180 mg (3 hafta tedavi, 1 hafta ara). Fulvestrant ve gerekiyorsa palbosiklib ayrıca verilir.
Tedavi süresi
Hastalık kontrol altında kaldıkça ve yan etkiler tolere edildikçe sürdürülür.
İzlem
Başlamadan önce açlık kan şekeri ve HbA1c ölçülür. Kan şekeri, kan sayımı ve ağız mukozası düzenli izlenir.
Hangi kanserde, hangi dozda kullanılır?
PIK3CA mutasyonu olmayan HR pozitif, HER2 negatif ileri meme kanseri: En az bir endokrin tedavi sonrası ilerlemiş hastalarda, 180 mg haftada bir (28 günde 3 kez), fulvestrant ile birlikte, palbosiklibli veya palbosiklibsiz. Yan etki olursa: Doz 150 mg’a, sonra 130 mg’a düşürülür. 130 mg’ı da kaldıramazsanız tedavi kalıcı olarak bırakılır. 3. derece ağız yarasında ilaç bırakılıp iyileşince bir alt dozla devam edilir, 4. derecede kalıcı olarak bırakılır. Kararları doktorunuz tahlillerinize ve yan etkilere göre verir.
Nasıl kullanılır?
- İlaç tedavi merkezinde bir sağlık çalışanı tarafından damar yoluyla verilir.
- Tedaviye başlarken steroid içeren, alkolsüz ağız gargarası başlanır ve ilk 8 hafta boyunca günde 4 kez kullanılır. Gerekirse daha uzun süre sürdürülür. Gargara sonrası en az 1 saat yeme ve içmeden kaçının.
- Palbosiklib kullanıyorsanız ilacı doktorunuzun belirttiği şekilde alın.
- Her infüzyondan önce kan şekeri kontrol edilir. HbA1c değeri 6,4’ün üzerindeyse evde kan şekeri takibi önerilir.
- Güneşe maruziyeti sınırlayın. Döküntü olursa bildirin.
- Bu ilacın doz ve kullanım şeması kişiye göre değişebilir. Sizin için geçerli olanı doktorunuz belirler.
Tedavi sürecinde neler olur?
İlk günler
İlk infüzyonlar yakından izlenir. Ağız yaraları ve bulantı belirtilerini tarihleriyle not alın.
İlk 1–2 ay
Kan tahlilleri ve muayeneler sık yapılır. Ağız yaraları ve nötropeni bu dönemde dikkat edilen konulardır.
Sonraki aylar
Kontroller seyrekleşir. Hastalığın değerlendirilmesi için düzenli görüntüleme yapılır.
Değerlendirme
Tedaviye devam, doz ayarı veya değiştirme kararı hastalığın durumuna ve yan etkilere göre verilir.
Başlamadan önce ve uygulama rehberi
Tedaviden önce
- Tetkikler: Kan sayımı, açlık kan şekeri, HbA1c, karaciğer ve böbrek fonksiyonları kontrol edilir. Tümörde PIK3CA mutasyonunun saptanmamış olması gerekir.
- İlaçlarınız: Düzenli kullandığınız tüm ilaçları, vitaminleri ve bitkisel ürünleri doktorunuza bildirin.
- Şeker hastalığı: Tip 1 veya kontrolsüz tip 2 diyabette ilacın güvenliliği gösterilmemiştir. İyi kontrollü tip 2 diyabette daha yoğun tedavi ve kan şekeri takibi gerekebilir.
- Gebelik ve doğurganlık: Üreme çağındaysanız gebelik durumunuz tedaviden önce doğrulanır. Tedavi sırasında gebe kalmamalısınız. Kadınlarda ve kadın partneri olan erkeklerde etkili korunma tedavi sırasında ve son dozdan sonraki 2 hafta boyunca, birlikte kullanılan diğer ilaçların süresi daha uzunsa o süre boyunca sürdürülmelidir. İlaç doğurganlığı bozabilir.
- Emzirme: Tedavi sırasında ve son dozdan sonraki 2 hafta boyunca emzirilmez.
- İlacın temini: İlacın ülkemizde temini ve geri ödeme koşulları için doktorunuzun ve eczanenizin yönlendirmesini izleyin.
İnfüzyon günü ve sonrası
- İnfüzyon günü rahat giyinin ve yanınızda su bulundurun.
- Steroid içeren alkolsüz ağız gargarasını ilk 8 hafta günde 4 kez kullanın. Ağzınızı her yemekten sonra yumuşak fırçayla temizleyin.
- Ateş, ağızda şiddetli yara veya aşırı susama gibi durumlarda ekibinizi arayın.
- Tedavi merkezinin acil telefon numarasını yanınızda taşıyın.
Olası yan etkiler ve neler yapabilirsiniz
Her hastada hepsi görülmez. Yan etkilerin çoğu geçicidir ve tedavi edilebilir. Yaşadığınız bir sorunu ekibinize söylemekten çekinmeyin.
En sık görülen yan etkiler (VIKTORIA-1, ABD etiketi, gedatolisib, palbosiklib ve fulvestrant kolu, 130 hasta)
Ağız yaraları (stomatit)%72 (ağır: %22)
Yorgunluk%43 (ağır: %2,3)
Kas ve iskelet ağrısı%24 (ağır: %0,8)
Tat bozukluğu%19 (ağır: %0)
İştah azalması%19 (ağır: %0,8)
“Ağır” değeri 3. ve 4. derece yan etkileri gösterir. Gedatolisib ve fulvestrant kolunda ağız yaraları %58 (ağır %12) oranındaydı. Farklı çalışmalarda yüzdeler değişebilir.
Tahlillerde en sık görülen değişiklikler
Beyaz küre düşüklüğü%93 (ağır: %45)
Nötrofil düşüklüğü%85 (ağır: %65)
Hemoglobin düşüklüğü%84 (ağır: %12)
Lenfosit düşüklüğü%73 (ağır: %27)
Trombosit düşüklüğü%49 (ağır: %6)
Açlık kan şekeri yüksekliği%46 (ağır: %0,9)
Kan ve biyokimya tahlillerinde ölçülen değişikliklerdir. Tahlil sonucu olarak izlenir, her hastada belirtiye yol açmaz.
Ağız yaraları (stomatit)
İlk haftalar
Ağız bakımı yapın. Baharatlı, asitli ve sert yiyeceklerden kaçının. Şiddetliyse bildirin.
Düşük nötrofil
Tedavi boyunca
Ateş, titreme veya enfeksiyon belirtisi olursa aynı gün ekibinizi arayın.
Bulantı
İlk haftalar
Küçük öğünler yiyin. Gerekirse bulantı ilacı kullanılabilir.
Kan şekeri yüksekliği
Tedavi boyunca
Aşırı susama, sık idrara çıkma olursa bildirin. Kan şekeri izlenir.
İshal
Tedavi boyunca
Bol sıvı için. Süren ishali ekibinize söyleyin.
Yorgunluk
Tedavi boyunca
Dinlenin, hafif yürüyüş yapın.
Hemen arayın veya acile başvurun
- Ateş (38 derece ve üzeri), titreme veya enfeksiyon belirtisi
- Ağız yaraları nedeniyle yutamama veya sıvı alamama
- Aşırı susama, sık idrara çıkma veya bilinç bulanıklığı
- Şiddetli ishal veya durmayan kusma
- Nefes darlığı veya şiddetli öksürük
Acil durumda 112’yi arayın. Tedavi gördüğünüz merkezin size verdiği acil telefon numarasını yanınızda bulundurun.
Dikkat edilecekler
- Ağız yaraları çok sık görülür ve genellikle ilk haftalarda başlar. Gargara kullanımına özen gösterin.
- Kan şekeri yüksekliği için kan şekeri düzenli izlenir. Şeker hastalığı olanlar daha yakından takip edilmelidir.
- Güneşten korunun ve döküntüyü hemen bildirin.
- Kadınlarda ve erkeklerde son dozdan sonra en az 2 hafta etkili korunma kullanın. Emzirme yapılmaz.
Günlük yaşam ve takip
Evde bakım ipuçları
- Beslenme: Küçük ve sık öğünler yiyin. Yeterli protein alın. Çiğ veya az pişmiş et, yumurta, deniz ürünleri ve pastörize olmayan süt ve peynirden kaçının. Meyve ve sebzeleri iyice yıkayın. Greyfurt ve greyfurt suyu bazı ilaçları etkileyebilir, kullanmadan önce sorun.
- Enfeksiyondan korunma: Ellerinizi sık yıkayın, kalabalık ortamlarda maske takmayı düşünün, hasta kişilerle yakın temastan kaçının. Dişlerinizi yumuşak fırçayla fırçalayın.
- Hareket: Hafif ve orta düzeyde yürüyüş yorgunluğa iyi gelir. Kendinizi zorlamayın.
- Sigara ve alkol: Sigarayı bırakmak iyileşmeyi destekler. Alkol karaciğeri olumsuz etkileyebilir, bu nedenle kaçınmanız veya çok sınırlı kullanmanız önerilir.
- Takviyeler ve bitkisel ürünler: Yüksek doz vitamin, antioksidan takviyeler ve sarı kantaron gibi bitkisel ürünler tedaviyi etkileyebilir. Kullanmadan önce sorun.
- Duygusal destek: Kaygı, uykusuzluk ve moral bozukluğu sık görülür ve yalnız değilsiniz. Yakınlarınızla paylaşın, hastanenizin psiko-onkoloji ekibinden ve hasta derneklerinden destek isteyebilirsiniz.
Gebelik, emzirme ve cinsel yaşam
- Tedavi sırasında gebe kalmamalısınız. Bu ilaçlar bebeğe zarar verebilir. Tedavi sırasında ve bitiminden sonra doktorunuzun belirttiği süre boyunca etkili bir korunma yöntemi kullanın.
- Hormon içeren korunma yöntemleri her hasta için uygun olmayabilir. Hangi yöntemin size uygun olduğunu doktorunuzla belirleyin.
- Tedavi sırasında emzirme yapılmaz.
- Çocuk sahibi olmayı düşünüyorsanız bunu tedaviden önce doktorunuza söyleyin ve doğurganlığı koruma yöntemlerini konuşun.
Kontroller ve takip
- Tedavinin ilk haftalarında kan tahlili ve muayene sık, sonraki aylarda daha seyrek yapılır.
- İlaca göre gerektiğinde kalp ritmi (EKG), karaciğer testleri veya akciğer görüntülemesi yapılır.
- Hastalığın değerlendirilmesi için düzenli aralıklarla görüntüleme (tomografi, MR gibi) planlanır.
- Yaşadığınız yan etkileri tarihleriyle not alıp her randevuya götürmeniz, ekibinize yardımcı olur.
Sık sorulan sorular
PIK3CA yabanıl tip ne demek?
Tümörde PIK3CA geninde bilinen bir mutasyon bulunmadığı anlamına gelir. Etikete göre bu durum tümör dokusunda veya kanda yapılan testle belirlenir. Şu anda bunun için FDA onaylı bir test bulunmamaktadır.
Neden ağız gargarası kullanıyorum?
Ağız yaraları bu ilacın en sık yan etkisidir. Steroid içeren alkolsüz gargara tedavinin başından itibaren kullanıldığında yaraların sıklığını ve şiddetini azaltır.
Neden palbosiklibli veya palbosiklibsiz verilebiliyor?
Çalışmada iki rejim denenmiştir. Hangisinin size uygun olduğuna hastalığınıza ve genel durumunuza göre doktorunuz karar verir.
Bir infüzyonu kaçırırsam ne yapmalıyım?
Ekibinizi hemen arayıp en kısa sürede yeni bir tarih ayarlayın. Kendi başınıza tedavi aralığını değiştirmeyin.
Yan etki nedeniyle tedaviyi kendim bırakabilir miyim?
Hayır. Önce ekibinizi arayın. Çoğu yan etki doz azaltma veya destek tedavisiyle yönetilir.
Çalışabilir ve araç kullanabilir miyim?
Birçok hasta çalışabilir. İnfüzyon gününü ve sonrasını dinlenerek planlayın. Baş dönmesi veya aşırı yorgunluk varsa araç kullanmayın.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Doktorunuzun ve sağlık ekibinizin size özel talimatları her zaman önceliklidir. Doz ve program kişiye göre değişebilir. Bu ilacın ülkemizde kullanımı ve geri ödeme koşulları değişebilir.
Kaynaklar
ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Revtorpyk (gedatolisib) reçeteleme bilgisi, 2026
ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), onkoloji onay bildirimleri (14 Temmuz 2026): gedatolisib onayı
CancerNetwork, Temmuz 2026: gedatolisib PIK3CA yabanıl tip meme kanseri onayı