İlerleme gecikti, genel sağkalımdaki fark henüz anlamlı değil.
Kısaca: İlerleme gecikti, genel sağkalımdaki fark henüz anlamlı değil.
Dergi: Lancet Oncology (Eylül 2026 sayısı) · Çalışma türü: Faz 3 · Kanser türü: Karaciğer kanseri · Katılımcı: 760 hasta
Karaciğer kanseri dünyada en sık görülen altıncı kanser ve kansere bağlı ölümlerde üçüncü sıradadır. Karaciğerin kendi hücrelerinden kaynaklanan kanserlerin büyük çoğunluğu hepatoselüler karsinomdur (HCC). HCC’nin büyük kısmı kronik hepatit B ya da C enfeksiyonu, alkol ya da yağlı karaciğer hastalığına bağlı siroz zemininde gelişir. Siroz ya da kronik hepatit B taşıyıcılığı olan kişilerde 6 ayda bir ultrasonla takip önerilmektedir. Hepatit B aşısı ve hepatit C tedavisi, bu kanserin en etkili önleme yollarıdır.
Hepatoselüler karsinom (HCC), karaciğerin en sık görülen birincil kanseridir ve çoğunlukla siroz ya da hepatit B/C zemininde gelişir. Ameliyat ya da nakil için uygun olmayan, ancak hastalığı karaciğerle sınırlı orta evre hastalarda standart tedavi transarteriyel kemoembolizasyondur (TACE). TACE’de tümörü besleyen damara kateterle girilir, kemoterapi verilir ve damar tıkanır. Ancak hastalık çoğunlukla tekrarlar ve TACE’nin tekrarlanması gerekir.
STRIDE rejimi, tek doz tremelimumab (anti-CTLA-4) ile düzenli aralıklarla durvalumabın (anti-PD-L1) verildiği ve ileri evre HCC’de standart tedavilerden biri haline gelmiş bir immünoterapi kombinasyonudur. Lenvatinib ise tümörün damarlanmasını engelleyen ağızdan alınan bir ilaçtır. TACE’nin tümör hücrelerini öldürerek bağışıklık sistemini uyarabileceği, immünoterapinin de bu etkiyi güçlendirebileceği düşünülmektedir.
BCLC evreleme sistemi ve buna dayanan EASL ve AASLD kılavuzları, ara evre hepatoselüler karsinomda TACE’yi standart tedavi olarak önerir. İleri evrede ise atezolizumab + bevasizumab ya da durvalumab + tremelimumab (STRIDE) gibi immünoterapi kombinasyonları ilk basamak standarttır. EMERALD-1 ve LEAP-012 çalışmaları, TACE’ye sistemik tedavi eklenmesinin hastalığın ilerlemesini geciktirebileceğini göstermişti. EMERALD-3, bu yaklaşımı immünoterapi kombinasyonuyla test etti.
Embolizasyona uygun hepatoselüler karsinomda transarteriyel kemoembolizasyona (TACE) durvalumab + tremelimumab (STRIDE), lenvatinib ile ya da lenvatinib olmadan eklenmesi yarar sağlar mı?
Küresel, açık etiketli, randomize faz 3 çalışma. Üç grup vardı: STRIDE + lenvatinib + TACE (293), STRIDE + TACE (175) ve yalnız TACE (292).
Ciddi yan etki oranı üçlü grupta %64, STRIDE + TACE grubunda %51, yalnız TACE grubunda %23 idi. Üçlü grupta 7 hastada (%2) tedaviye bağlı ölüm görüldü.
Sonuç olarak, immünoterapi eklenmesi hastalığın ilerlemesini geciktirdi. Ancak sağkalım farkı henüz kanıtlanmadı ve ciddi yan etkiler arttı.
Kısaltmalar: HR = risk oranı (hazard ratio; 1’in altı, deney grubunda riskin daha düşük olduğunu gösterir), PFS = progresyonsuz sağkalım, GA = güven aralığı. Bu yazı, yayımlanmış bir bilimsel makalenin bilgilendirme amaçlı Türkçe özetidir; tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tedavi kararları için mutlaka hekiminize danışın.
Kaynak: KUDO, M., ABOU-ALFA, G. K., REN, Z. et al. Durvalumab and tremelimumab, with or without lenvatinib, combined with transarterial chemoembolisation in participants with embolisation-eligible hepatocellular carcinoma (EMERALD-3): a global, randomised, open-label, sponsor-blinded, phase 3 study. The Lancet Oncology [online]. 2026, vol. 27, no. 9, pp. 1077–1093.