Kısaca: 40 Gy/15 fraksiyon, kol lenfödemi riski açısından 50 Gy/25 fraksiyona göre aşağı kalmadı (HR 1,02).
Dergi: The Lancet (Mart 2026) · Çalışma türü: Randomize, açık etiketli, eşdeğerlik (non-inferiority) faz 3 (5 yıllık sonuçlar) · Kanser türü: Erken evre meme kanseri · Katılımcı: 1.265 hasta
Meme kanseri, kadınlarda en sık görülen kanserdir ve dünyada her yıl 2 milyondan fazla kişiye tanı konur. Tümörler hormon reseptörü (HR) ve HER2 durumuna göre alt tiplere ayrılır. Tedavi bu alt tipe göre planlanır. Erken evrede çoğu hasta iyileşir, metastatik evrede ise hastalık yıllarca kontrol altında tutulabilir ancak çoğu zaman tamamen ortadan kalkmaz.
Meme radyoterapisi çoğu hastada haftanın beş günü, birkaç hafta boyunca hastaneye gidilmesini gerektirir. Bu durum, özellikle merkezden uzakta yaşayan, çalışan ya da bakım yükü olan hastalar için ciddi bir yük oluşturabilir. Kısaltılmış şemalar bu yükü azaltırken radyoterapi merkezlerinin kapasitesini de artırır. Kolun lenf bezi bölgelerini de kapsayan ışınlamalarda yan etkiler arasında cilt kızarıklığı, yorgunluk, omuz hareketlerinde kısıtlılık ve kol şişliği yer alır. Bu nedenle şema kısaldığında bu etkilerin artmadığının gösterilmesi gerekir.
Meme koruyucu ameliyat ya da mastektomi sonrası, lenf nodu tutulumu olan hastalarda göğüs duvarı veya meme ve çevre lenf nodlarına radyoterapi uygulanır. Hipofraksiyone (kısa süreli) şema, tüm meme ışınlamasında standart kabul edilir.
Lenf nodlarını da içeren bölgesel ışınlamada ise birçok ülkede 5 haftalık 50 Gy/25 fraksiyon şeması, geç yan etki (özellikle kol lenfödemi) endişesiyle hâlâ standarttır. HypoG-01, 3 haftalık 40 Gy/15 fraksiyon şemasının yan etki ve etkinliğini 5 haftalık şemayla karşılaştırdı.
Çalışmanın sorusu, bölgesel ışınlama gerektiren erken meme kanserinde 3 haftalık radyoterapinin, kol lenfödemi riski açısından 5 haftalık radyoterapiye göre aşağı kalıp kalmadığıydı.
Fransa’daki 29 merkezde 2016–2020 arasında 1.265 hasta alındı. Protokole uygun analizde 1.221 hasta vardı (3 haftalık kolda 614, 5 haftalık kolda 607). Hastalar 1’e 1 oranında randomize edildi. Birincil sonlanım noktası, kol çevresinde başlangıca ve karşı kola göre en az %10 artış olarak tanımlanan kol lenfödemiydi. Aşağı kalmama sınırı risk oranı için 1,545 idi. Medyan takip 4,8 yıldı.
Güvenlik profilleri benzerdi. Derece 3 ve üzeri yan etkiler 3 haftalık kolda %8, 5 haftalık kolda %13 görüldü. Fransız mevzuatı gereği ırk ve etnik köken verisi toplanmadı.
Sonuç olarak, 3 haftalık radyoterapi (40 Gy/15 fraksiyon), bölgesel radyoterapi gerektiren erken meme kanserinde kol lenfödemi riski bakımından 5 haftalık radyoterapiden aşağı kalmadı ve diğer geç doku etkileri açısından karşılaştırılabilir ölçüde güvenliydi.
Kısaltmalar: Gy: gray (radyoterapi dozu); HR: risk oranı; GA: güven aralığı; UNICANCER: Fransız Kanser Merkezleri Birliği. Bu yazı, yayımlanmış bilimsel bir makalenin bilgilendirme amaçlı Türkçe özetidir; tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tedavi kararları için mutlaka hekiminize danışın.
Kaynak: RIVERA, S., GHODSSIGHASSEMABADI, R., AUZAC, G. et al. 5-year results of hypofractionated locoregional radiotherapy in early breast cancer HypoG-01 (UNICANCER): a French multicentre, randomised, non-inferiority, phase 3, open-label, controlled trial. The Lancet [online]. 2026, vol. 407, no. 10532, pp. 976–987.