Kapivasertib, PIK3CA, AKT1 veya PTEN değişikliği olan hormon reseptörü pozitif, HER2 negatif ileri meme kanserinde fulvestrantla birlikte, haftada 4 gün günde iki kez alınan bir tablettir.
4 gün açık, 3 gün kapalı
program
400 mg
her doz, günde 2 kez
7,3 ay
CAPItello-291 progresyonsuz sağkalım (plasebo: 3,1 ay)
Bu ilaç nedir?
AKT proteininin üç türünü de bloke eden bir ilaçtır. AKT, PI3K yolağının önemli bir halkasıdır ve bu yolak hormon reseptörü pozitif meme kanserinde endokrin tedaviye direnç yapar. İlaç film kaplı tablet olarak bulunur. Türkiye’de AstraZeneca tarafından Truqap adıyla bulunur. Ülkemizdeki erişimi ve geri ödeme koşulları değişebilir.
Nasıl etki eder? (Etki mekanizması)
PI3K/AKT/PTEN yolağındaki değişiklikler AKT proteinini aşırı aktive eder ve tümöre sürekli büyüme sinyali gönderir. Kapivasertib AKT’yi doğrudan bloke eder.
1. İlaç alınır
İçeri giriş
Tablet ağızdan alınır, kana karışır ve tümör hücrelerine ulaşır.
2. AKT’ye bağlanır
Hedef
AKT1, AKT2 ve AKT3 proteinlerinin enzim bölgesine yerleşir.
3. Sinyal kesilir
Hücre içi
Büyüme ve hayatta kalma sinyali durur.
4. Hormon tedavisi güçlenir
Sonuç
Fulvestrantın etkisi artar, tümör büyümesi yavaşlar.
Kapivasertib (Truqap) FDA onayı
Kapivasertib, AstraZeneca tarafından geliştirilen ve piyasada Truqap adıyla bulunan bir ilaçtır. FDA ilacı PIK3CA, AKT1 veya PTEN değişikliği olan HR pozitif, HER2 negatif ileri meme kanseri için onayladı.
Onay kapsamı
Hastalık ve hasta grubu
FDA onaylı bir testle saptanan PIK3CA, AKT1 veya PTEN değişikliği olan, en az bir endokrin tedaviden sonra ya da adjuvan tedaviden sonra 12 ay içinde ilerleyen HR pozitif, HER2 negatif lokal ileri veya metastatik meme kanserli yetişkinler. Fulvestrantla birlikte kullanılır.
Doz
400 mg, ağızdan, günde iki kez (yaklaşık 12 saat arayla), yemekle veya yemeksiz, 4 gün alınıp 3 gün ara verilir. Hastalık ilerleyene veya kabul edilemez toksisiteye kadar sürer.
Onayın dayanağı: CAPItello-291 çalışması
CAPItello-291, kapivasertib ve fulvestrantı plasebo ve fulvestrantla karşılaştıran randomize, çift kör bir çalışmadır. Etkililik özellikle AKT yolağı değişikliği olan hastalarda gösterildi.
İlerlemesiz sağkalım
7,3 ay
plasebo: 3,1 ay
Yanıt oranı
%26
plasebo: %8
Yanıt süresi
10,2 ay
plasebo: 8,6 ay
- İlerlemesiz sağkalım: Ortanca 7,3 aya karşı 3,1 ay bulundu.
- Yanıt oranı: Araştırmacı değerlendirmesinde %26’ya karşı %8. Tam yanıt %2,3, kısmi yanıt %23 idi.
Etiketteki başlıca uyarılar
FDA etiketi kan şekeri yüksekliği, ishal, kolit, cilt reaksiyonları ve doğmamış bebek için risk konusunda uyarı yapar. Kan şekeri tedavi öncesi ve sırasında izlenir. Premenopozal ve perimenopozal kadınlarda LHRH agonisti birlikte kullanılır.
Tedavi planı
Uygulama yolu
Tablet olarak, evde. Fulvestrant enjeksiyonla verilir.
Program
Haftada 4 gün (genelde pazartesi ile perşembe veya doktorunuzun belirttiği günler) günde iki kez 400 mg, 3 gün ara.
Tedavi süresi
Hastalık kontrol altında kaldıkça ve yan etkiler tolere edildikçe sürdürülür.
İzlem
Açlık kan şekeri ve HbA1c, ishal, cilt belirtileri ve kan sayımı izlenir.
Hangi kanserde, hangi dozda kullanılır?
PIK3CA, AKT1 veya PTEN değişikliği olan HR pozitif, HER2 negatif ileri meme kanseri: Fulvestrantla birlikte 400 mg günde iki kez, haftada 4 gün. Yan etki olursa: Doz önce 320 mg’a, sonra 200 mg’a düşürülür (aynı 4 gün açık, 3 gün kapalı düzende). İkinci azaltmayı da tolere edemeyen hastalarda ilaç bırakılır. Premenopozal kadınlara LHRH agonisti eklenir. Güçlü CYP3A inhibitörlerinden kaçınılır. Kararları doktorunuz tahlillerinize göre verir.
Nasıl kullanılır?
- İlacı günde iki kez, yaklaşık 12 saat arayla alın. Yemekle veya yemeksiz alabilirsiniz.
- Haftada 4 gün alıp 3 gün ara vermeyi unutmayın. Takvimi işaretleyin.
- Kan şekerinizi doktorunuzun belirttiği gibi izleyin. Aşırı susama veya sık idrara çıkma olursa bildirin.
- İshal olursa bol sıvı için ve ekibinize bildirin.
- Döküntü olursa ekibinize haber verin. Antihistaminik önerilebilir.
- Bu ilacın doz ve kullanım şeması kişiye göre değişebilir. Sizin için geçerli olanı doktorunuz belirler.
Tedavi sürecinde neler olur?
İlk günler
İlacın alışma dönemidir. Yan etki belirtilerini tarihleriyle not alın.
İlk 1–2 ay
Muayene ve kan tahlilleri sık yapılır. Yan etkiler çoğunlukla bu dönemde dengelenir, gerekirse doz ayarlanır.
Sonraki aylar
Kontroller seyrekleşir. Hastalığın değerlendirilmesi için düzenli görüntüleme yapılır.
Değerlendirme
Tedaviye devam, doz ayarı veya değiştirme kararı hastalığın durumuna ve yan etkilere göre doktorunuzla birlikte verilir.
Başlamadan önce ve uygulama rehberi
Tedaviden önce
- Tetkikler: Açlık kan şekeri, HbA1c, kan sayımı, karaciğer ve böbrek fonksiyonları kontrol edilir.
- Genetik test: Tümörde veya kanda PIK3CA, AKT1 veya PTEN değişikliğinin gösterilmesi gerekir.
- İlaçlarınız: Düzenli kullandığınız tüm ilaçları, vitaminleri ve bitkisel ürünleri doktorunuza bildirin. Güçlü CYP3A inhibitörlerinden kaçınılır.
- Gebelik ve doğurganlık: Üreme çağındaysanız gebelik durumunuz tedaviden önce doğrulanır. Tedavi sırasında gebe kalmamalısınız. Kadınlarda son dozdan sonra 1 ay boyunca etkili korunma kullanın. Emzirme tedavi sırasında yapılmaz.
- Aşılar: Canlı virüslü aşılar tedavi sırasında yapılmaz. Diğer aşıların zamanlamasını doktorunuzla planlayın.
- İlacın temini: İlacın ülkemizde temini ve geri ödeme koşulları için doktorunuzun ve eczanenizin yönlendirmesini izleyin.
İlacı evde kullanma
- İlacı günde iki kez, yaklaşık 12 saat arayla alın.
- Takvimde ilaç alacağınız 4 günü işaretleyin.
- Kan şekerinizi evde ölçmeniz istenebilir. Değerlerinizi not edin.
- Tabletleri çocukların ulaşamayacağı yerde saklayın.
Olası yan etkiler ve neler yapabilirsiniz
Her hastada hepsi görülmez. Yan etkilerin çoğu geçicidir ve tedavi edilebilir. Yaşadığınız bir sorunu ekibinize söylemekten çekinmeyin.
En sık görülen yan etkiler (CAPItello-291, ABD etiketi, kapivasertib kolu, 155 hasta)
Yorgunluk%38 (ağır: %1,9)
Ağız yaraları (stomatit)%25 (ağır: %1,9)
İştah azalması%17 (ağır: %0)
İdrar yolu enfeksiyonu%14 (ağır: %0,6)
“Ağır” değeri 3. ve 4. derece yan etkileri gösterir. Karşılaştırma kolunda (plasebo ve fulvestrant) ishal %19, yorgunluk %27 oranındaydı. Farklı çalışmalarda yüzdeler değişebilir.
Tahlillerde en sık görülen değişiklikler
Rastgele kan şekeri yüksekliği%58 (ağır: %9)
Lenfosit düşüklüğü%49 (ağır: %11)
Hemoglobin düşüklüğü%47 (ağır: %2)
Açlık kan şekeri yüksekliği%37 (ağır: %0,6)
Lökosit düşüklüğü%35 (ağır: %0,6)
Trigliserit yüksekliği%30 (ağır: %0,7)
Nötrofil düşüklüğü%25 (ağır: %1,9)
ALT yüksekliği%23 (ağır: %2,6)
Kan ve biyokimya tahlillerinde ölçülen değişikliklerdir. Tahlil sonucu olarak izlenir, her hastada belirtiye yol açmaz.
İshal
İlk haftalar
Çok sık görülür. Bol sıvı için ve süren ishali bildirin.
Kan şekeri yüksekliği
Tedavi boyunca
Aşırı susama ve sık idrara çıkma olursa bildirin.
Döküntü
İlk haftalar
Nemlendirici kullanın. Yaygın veya şiddetli döküntüyü bildirin.
Bulantı ve kusma
Tedavi boyunca
Küçük öğünler yiyin.
Böbrek etkileri
Tedavi boyunca
Tahlillerle izlenir. İdrar miktarında azalma olursa bildirin.
Hemen arayın veya acile başvurun
- Şiddetli veya kontrol edilemeyen ishal
- Yaygın şiddetli döküntü, su toplaması veya deride soyulma
- Çok yüksek kan şekeri belirtileri: aşırı susama, bilinç bulanıklığı
- Durmayan kusma veya sıvı alamama
- Yüz veya boğazda şişme
Acil durumda 112’yi arayın. Tedavi gördüğünüz merkezin size verdiği acil telefon numarasını yanınızda bulundurun.
Dikkat edilecekler
- İshal çok sık görülür. Sıvı kaybı ve böbrek hasarını önlemek için erken tedavi edin.
- Kan şekeri yüksekliği olabilir. Şeker hastalığı olanlar yakından izlenir.
- Güçlü CYP3A inhibitörleri ilacın düzeyini artırabilir.
- Gebelikte kullanılmaz. Son dozdan sonra 1 ay etkili korunma kullanın.
Günlük yaşam ve takip
Evde bakım ipuçları
- Beslenme: Küçük ve sık öğünler yiyin. Yeterli protein alın. Çiğ veya az pişmiş et, yumurta, deniz ürünleri ve pastörize olmayan süt ve peynirden kaçının. Meyve ve sebzeleri iyice yıkayın. Greyfurt ve greyfurt suyu bazı ilaçları etkileyebilir, kullanmadan önce sorun.
- Enfeksiyondan korunma: Ellerinizi sık yıkayın, kalabalık ortamlarda maske takmayı düşünün, hasta kişilerle yakın temastan kaçının.
- Hareket: Hafif ve orta düzeyde yürüyüş yorgunluğa iyi gelir. Kendinizi zorlamayın.
- Sigara ve alkol: Sigarayı bırakmak iyileşmeyi destekler. Alkol karaciğeri olumsuz etkileyebilir, bu nedenle kaçınmanız veya çok sınırlı kullanmanız önerilir.
- Takviyeler ve bitkisel ürünler: Yüksek doz vitamin, antioksidan takviyeler ve sarı kantaron gibi bitkisel ürünler tedaviyi etkileyebilir. Kullanmadan önce sorun.
- Duygusal destek: Kaygı, uykusuzluk ve moral bozukluğu sık görülür ve yalnız değilsiniz. Yakınlarınızla paylaşın, hastanenizin psiko-onkoloji ekibinden destek isteyebilirsiniz.
Gebelik, emzirme ve cinsel yaşam
- Tedavi sırasında gebe kalmamalısınız. Bu ilaçlar bebeğe zarar verebilir. Korunma yöntemi ve süresi için doktorunuza danışın.
- Hormon içeren korunma yöntemleri her hasta için uygun olmayabilir. Hangi yöntemin size uygun olduğunu doktorunuzla belirleyin.
- Tedavi sırasında emzirme yapılmaz.
- Çocuk sahibi olmayı düşünüyorsanız bunu tedaviden önce doktorunuza söyleyin.
Kontroller ve takip
- Tedavinin ilk haftalarında kan tahlili ve muayene sık, sonraki aylarda daha seyrek yapılır.
- İlaca göre gerektiğinde kalp ritmi (EKG), karaciğer testleri veya akciğer görüntülemesi yapılır.
- Hastalığın değerlendirilmesi için düzenli aralıklarla görüntüleme (tomografi, MR gibi) planlanır.
- Yaşadığınız yan etkileri tarihleriyle not alıp her randevuya götürmeniz, ekibinize yardımcı olur.
Sık sorulan sorular
Neden haftada 4 gün alınıyor?
Aralıklı kullanım, yan etkileri azaltırken etkinliği korumak için belirlenmiştir.
AKT değişikliği ne demek?
Tümörde PIK3CA, AKT1 veya PTEN genlerinde oluşan ve AKT yolağını aşırı aktive eden değişikliktir. Bu durum testle saptanır.
Bir dozu unutursam ne yapmalıyım?
Ekibinizin verdiği talimata göre hareket edin. İki dozu birlikte almayın.
Yan etki nedeniyle ilacı kendim bırakabilir miyim?
Hayır. Önce ekibinizi arayın. Çoğu yan etki doz ayarı, kısa süreli ara veya destek tedavisiyle yönetilir. İlacı kendiliğinden bırakmak hastalığın kontrolünü bozabilir.
Başka ilaç, vitamin veya bitkisel ürün kullanabilir miyim?
Önce doktorunuza veya eczacınıza sorun. Bazı ilaçlar, vitaminler ve bitkisel ürünler bu ilacın etkisini azaltabilir veya yan etkiyi artırabilir.
Çalışabilir ve araç kullanabilir miyim?
Çoğu hasta çalışabilir. Baş dönmesi, görme bozukluğu veya aşırı yorgunluk varsa araç kullanmayın ve doktorunuza danışın.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Doktorunuzun ve sağlık ekibinizin size özel talimatları her zaman önceliklidir. Doz ve program kişiye göre değişebilir. Bu ilacın ülkemizde kullanımı ve geri ödeme koşulları değişebilir.
Kaynaklar
ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Truqap (kapivasertib) reçeteleme bilgisi (DailyMed güncel sürüm)
TİTCK KÜB/KT listesi, Truqap kaydı
CAPItello-291 çalışması, FDA etiketi klinik çalışmalar bölümü