Kısaca: Araştırıcı değerlendirmesinde fark anlamlı değildi. Bağımsız merkezi değerlendirmede medyan progresyonsuz sağkalım 9,9 aydan 16,6 aya çıktı.
Dergi: JCO (20 Mart 2026) · Çalışma türü: Randomize, çift kör, plasebo kontrollü faz 2/3 · Kanser türü: Pankreas dışı nöroendokrin tümör · Katılımcı: 256 hasta
Kanser tedavisinde başarı yalnızca ilaçla değil, doğru tanı, erken saptama, destek tedavisi ve hasta izlemiyle de ilgilidir. Bu çalışmada ele alınan konu birden fazla kanser türünü ya da kanser bakımının geneli ilgilendirmektedir.
Nöroendokrin tümörler (NET), hormon salgılayabilen nöroendokrin hücrelerden gelişen, genellikle yavaş seyirli tümörlerdir. Akciğer, ince bağırsak ve apendiks gibi birçok organda görülebilir. İleri evrede tedavi seçenekleri arasında somatostatin analogları (oktreotid), hedefe yönelik ilaçlar ve radyoligand tedavileri yer alır.
Nöroendokrin tümörlerin davranışı, hücrelerin bölünme hızını gösteren derece (Ki-67 indeksi) ile belirlenir. Düşük dereceli tümörler yıllarca yavaş seyredebilirken yüksek dereceli olanlar hızlı ilerler. Bazı tümörler serotonin gibi hormonlar salgılayarak ishal, yüzde kızarma ve nefes darlığı (karsinoid sendromu) yapar, bir kısmı ise belirti vermeden büyür. Tümör hücrelerinin yüzeyinde somatostatin reseptörü bulunması, hem görüntülemede hem de tedavide (somatostatin analogları, radyoligand tedavi) kullanılır.
Nöroendokrin tümörlerde damar oluşumu önemli rol oynar. Aksitinib, damar oluşumunu engelleyen ağızdan bir ilaçtır. AXINET çalışması, pankreas dışı NET’lerde aksitinibin uzun etkili oktreotide eklenmesinin etkinliğini plaseboyla karşılaştırdı.
Çalışmanın sorusu, ameliyat edilemeyen ya da metastatik derece 1–2 pankreas dışı nöroendokrin tümörlerde aksitinibin uzun etkili oktreotide eklenmesinin progresyonsuz sağkalımı uzatıp uzatmadığıydı.
Ekim 2011 ile Mayıs 2019 arasında 256 hasta 1’e 1 oranında günde iki kez 5 mg aksitinib (126 hasta) ya da plasebo (130 hasta) kolunda tedavi edildi. Her ikisi de 28 günde bir 30 mg kas içi oktreotid aldı. Birincil sonlanım noktası araştırıcı değerlendirmeli progresyonsuz sağkalımdı. Etkinlik ayrıca bağımsız kör merkezi değerlendirmeyle (BICR) incelendi.
En sık derece ≥3 yan etkiler yüksek tansiyon (%24,0’a karşı %9,2) ve ishal (%13,6’ya karşı %1,5) oldu. Yeni güvenlik sorunu bildirilmedi.
Sonuç olarak, aksitinib, BICR değerlendirmesinde progresyonsuz sağkalımı ve her iki değerlendirmede yanıt oranını anlamlı biçimde artırdı, ancak çalışmanın birincil sonlanım noktası (araştırıcı değerlendirmeli progresyonsuz sağkalım) karşılanmadı. Yan etki profili yönetilebilir düzeydeydi.
Kısaltmalar: NET: nöroendokrin tümör; epNET: pankreas dışı NET; G1–2: derece 1–2; PFS: progresyonsuz sağkalım; BICR: bağımsız kör merkezi değerlendirme; ORR: objektif yanıt oranı; HR: risk oranı; GA: güven aralığı. Bu yazı, yayımlanmış bilimsel bir makalenin bilgilendirme amaçlı Türkçe özetidir; tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tedavi kararları için mutlaka hekiminize danışın.
Kaynak: GARCIA-CARBONERO, R., BENAVENT, M., JIMENEZ-FONSECA, P. et al. Axitinib and Long-Acting Octreotide in Advanced Extrapancreatic Neuroendocrine Tumors: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled, Phase III Clinical Trial (AXINET, GETNE 1107). Journal of Clinical Oncology [online]. 2026, vol. 44, no. 9, pp. 774–786.