Kısaca: Yerel nüks çok düşük oranlarda kaldığı için kemoterapi yönteminin eşdeğerliği kanıtlanamadı, 3 yıllık hastalıksız ve genel sağkalım benzerdi, uzun dönem yan etkiler daha azdı.
Dergi: JCO (10 Nisan 2026) · Çalışma türü: Randomize, eşdeğerlik (non-inferiority) faz 3 (final sonuçlar) · Kanser türü: Lokal ileri rektum kanseri (mezorektal fasya tutulumu yok) · Katılımcı: 663 hasta (589 tedavi alan)
Kolorektal kanser (kalın bağırsak ve rektum kanseri), dünyada en sık görülen üçüncü kanserdir. Çoğunlukla zamanla polip denen iyi huylu oluşumlardan gelişir. Bu nedenle tarama kolonoskopisi hastalığı önleyebilir. Bağırsak kanaması, dışkılama alışkanlığında değişiklik ve kansızlık en sık belirtilerdir.
Rektum kanserinde tedavi planı, tümörün bağırsak duvarındaki derinliği ve çevre dokulara ilişkisi manyetik rezonans görüntülemeyle değerlendirilerek yapılır. Ameliyatın amacı, tümörü çevresindeki yağ dokusu ve lenf düğümleriyle birlikte (total mezorektal eksizyon) çıkarmak ve mümkünse anal sfinkteri korumaktır. Tedavi sonrasında hastalarda dışkılama sıklığı ve sıkışma, mesane ve cinsel işlevlerde sorunlar gelişebilir. Bu nedenle tedavi seçiminde hastalığın kontrolü kadar işlevlerin korunması da önem taşır.
Lokal ileri rektum kanserinin standart tedavisi, ameliyat öncesi kemoradyoterapi ve ardından ameliyattır. Kemoradyoterapi nüksü azaltır, ancak ameliyat komplikasyonlarını ve uzun dönem yan etkileri artırabilir.
Ameliyat öncesi yalnızca kemoterapi (radyoterapisiz) umut verici bir alternatiftir, ancak bundan en çok kimin yararlanacağı belirsizdir. CONVERT, mezorektal fasyası tutulmamış hastalarda kapesitabin + oksaliplatin (CAPOX) kemoterapisini, kemoradyoterapiyle karşılaştıran faz 3 çalışmadır.
Çalışmanın sorusu, anüs kenarından 12 cm içinde olup mezorektal fasyası tutulmamış lokal ileri rektum kanserinde, ameliyat öncesi yalnızca CAPOX’un kemoradyoterapiye göre yerel nüksüz sağkalım açısından eşdeğer olup olmadığıydı.
663 hasta dört kür CAPOX kemoterapisi (nCT) ya da eş zamanlı kapesitabinle kemoradyoterapi (nCRT) kolunda randomize edildi, 589 hasta ayrılan tedaviyi aldı (300 ve 289). Birincil sonlanım noktası 3 yıllık yerel nüksüz sağkalımdı. İkincil sonlanım noktaları 3 yıllık hastalıksız ve genel sağkalım ile yan etkilerdi. Medyan takip 48 aydı.
Ameliyat öncesi yalnızca kemoterapi alan grupta uzun dönem yan etkiler daha seyrekti.
Sonuç olarak, eşdeğerlik doğrulanamadı, ancak her iki grupta da yerel nüks oranı çok düşük kaldı ve nCT, nCRT ile benzer hastalıksız ve genel sağkalım sağlarken toksisiteyi azalttı. Yazarlar bu sonuçların mezorektal fasyası tutulmamış lokal ileri rektum kanserinde tedavi anlayışında olası bir değişimi gösterdiğini belirtiyor.
Kısaltmalar: LARC: lokal ileri rektum kanseri; MRF: mezorektal fasya; nCT: ameliyat öncesi kemoterapi; nCRT: ameliyat öncesi kemoradyoterapi; CAPOX: kapesitabin + oksaliplatin; LRRFS: yerel nüksüz sağkalım; DFS: hastalıksız sağkalım; OS: genel sağkalım; HR: risk oranı; GA: güven aralığı. Bu yazı, yayımlanmış bilimsel bir makalenin bilgilendirme amaçlı Türkçe özetidir; tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tedavi kararları için mutlaka hekiminize danışın.
Kaynak: MEI, W.J., WANG, X.Z., ZHANG, X. et al. Neoadjuvant Chemotherapy With CAPOX Versus Chemoradiation for Locally Advanced Rectal Cancer With Uninvolved Mesorectal Fascia (CONVERT): Final Results of a Phase III Trial. Journal of Clinical Oncology [online]. 2026, vol. 44, no. 11, pp. 970–980.