Mantle hücreli lenfomaBCL-2 inhibitörüAğızdan ilaç
Kısaca
Sonrotoclax, daha önce BTK inhibitörü almış nüks veya refrakter mantle hücreli lenfomada kullanılan, dört haftalık kademeli artışla başlanan ve günde bir kez alınan bir BCL-2 inhibitörü tablettir.
4 hafta kademeli artış
başlangıç
320 mg
idame günlük doz (4 tablet)
Doktor belirler
tedavi süresi
Bu ilaç nedir?
Kanser hücrelerinin ölmesini engelleyen BCL-2 proteinini seçici olarak bloke eden bir ilaçtır. BCL-2 engellendiğinde lenfoma hücrelerinin programlı hücre ölümüne gitmesi sağlanır. İlaç film kaplı tablet olarak 1 mg, 5 mg, 20 mg ve 80 mg gücünde bulunur ve ilk dört hafta için hazırlanmış bir başlangıç paketi (kademeli artış kartı) ile verilir. En az iki sistemik tedavi, bunlar arasında BTK inhibitörü almış nüks veya refrakter mantle hücreli lenfomalı erişkinlerde kullanılır. Ülkemizdeki erişimi değişebilir.
Nasıl etki eder? (Etki mekanizması)
BCL-2 proteini, kanser hücrelerinin ölüm sinyalini frenleyerek hayatta kalmasına yardım eder. Mantle hücreli lenfoma hücreleri bu proteine bağımlı olabilir. Sonrotoclax BCL-2’yi seçici olarak bloke ederek hücrelerin doğal ölüm sürecine dönmesini sağlamayı amaçlar.
1. İlaç alınır
İçeri giriş
İlaç ağızdan alınır ve kana karışır.
2. BCL-2’ye bağlanır
Hedef
İlaç lenfoma hücrelerindeki BCL-2 proteinine kenetlenir.
3. Ölüm sinyali serbest kalır
Hücre içi
Frenlenen ölüm programı yeniden çalışır.
4. Lenfoma hücreleri ölür
Sonuç
Hücreler hızlı yok olabildiği için tümör lizis sendromu riski vardır ve doz bu yüzden kademeli artırılır.
Sonrotoclax (Beqalzi) FDA onayı
Sonrotoclax, BeOne Medicines tarafından geliştirilen ve piyasada Beqalzi adıyla bulunan bir ilaçtır. FDA ilacı 13 Mayıs 2026 tarihinde hızlandırılmış onayla kabul etti.
Onay kapsamı
Hastalık ve hasta grubu
Nüks veya refrakter mantle hücreli lenfoması olan erişkinler. Hastalar BTK inhibitörü dahil en az iki sistemik tedavi almış olmalıdır.
Doz
Dört haftalık kademeli artış (hafta 1: 1 mg ve 2 mg, hafta 2: 5 mg ve 10 mg, hafta 3: 20 mg ve 40 mg, hafta 4: 80 mg ve 160 mg), ardından günde bir kez 320 mg (4 adet 80 mg tablet). Hastalık ilerleyene veya yan etkiler kabul edilemez olana kadar sürer.
Onay türü
Hızlandırılmış onay. Sürekli onay, doğrulayıcı çalışmalarla klinik yararın gösterilmesine bağlı olabilir.
İnceleme süreci
Başvuru öncelikli inceleme, çığır açıcı tedavi ve yetim ilaç statüleriyle değerlendirildi.
Onayın dayanağı: BGB-11417-201 çalışması
BGB-11417-201 (NCT05471843), faz 1/2, doz artırma ve doz genişletme tasarımlı bir çalışmadır. Etkililik, en az bir anti-CD20 tedavisi ve bir BTK inhibitörü almış, daha önce BCL-2 inhibitörü kullanmamış 103 hastada 320 mg dozla değerlendirildi.
Yanıt oranı
%52
%95 GA: 42-62
Tam yanıt
%15,5
%95 GA: 9,1-24,0
Yanıt süresi
15,8 ay
ortanca
- Yanıta kadar geçen süre: Ortanca 1,9 ay.
- Önceki tedavi sayısı: Üç tedaviden az almış hastalarda yanıt oranı %61,0 bulundu.
- Takip: Ortanca takip süresi 11,9 aydı.
Etiketteki başlıca uyarılar
FDA etiketi tümör lizis sendromu, ciddi enfeksiyonlar, nötropeni ve doğmamış bebek için riske karşı uyarı yapar. Tümör lizis sendromu ilk dozdan 4 saat sonra bile ortaya çıkabilir, doz artışlarında ve ara verip yeniden başlandığında görülebilir. Kademeli artışı izleyen 115 hastanın %7’sinde laboratuvar veya klinik tümör lizis sendromu görüldü. Güçlü CYP3A inhibitörleri başlangıçta ve kademeli artış sırasında kullanılamaz.
Tedavi planı
Uygulama yolu
Tablet olarak, evde, günde bir kez.
Program
İlk dört hafta kademeli artış: 1. hafta 1 mg ve 2 mg, 2. hafta 5 mg ve 10 mg, 3. hafta 20 mg ve 40 mg, 4. hafta 80 mg ve 160 mg (her hafta ilk 3 gün düşük, son 4 gün yüksek doz). 5. haftadan itibaren günde bir kez 320 mg.
Tedavi süresi
Hastalık kontrol altında kaldıkça ve yan etkiler tolere edildikçe sürdürülür.
İzlem
Başlangıçta ve doz artışlarında kan biyokimyası sık izlenir. Tümör lizis sendromu riski yüksekse hastanede izlem planlanabilir.
Hangi kanserde, hangi dozda kullanılır?
Nüks veya refrakter mantle hücreli lenfoma: BTK inhibitörü dahil en az iki sistemik tedavi sonrası, dört haftalık kademeli artışla başlanır, ardından günde bir kez 320 mg kullanılır. Yan etki olursa: Hedef doz 320 mg’dan 160 mg’a, sonra 80 mg’a düşürülür. 80 mg’ı da kaldıramazsanız tedavi bırakılır. 7 günden uzun ara verildiyse yeniden başlama dozu etiketteki tabloya göre belirlenir. Güçlü CYP3A inhibitörü kullanılırsa hedef doz 20 mg’a, orta düzeyde inhibitörde 80 mg’a indirilir. Kararları doktorunuz tahlillerinize göre verir.
Nasıl kullanılır?
- İlacı başlangıç paketindeki kademeli artış takvimine göre, her gün aynı saatte alın.
- Her hafta ilk 3 gün ve son 4 gün dozun farklı olduğunu unutmayın. Hangi gün kaç tablet alacağınızı kart üzerinde ve ekibinizin yazılı talimatında kontrol edin.
- Tedaviye başlamadan önce ve devam ederken bol sıvı alınması ve ürik asit düşürücü ilaç kullanılması istenir. Doktorunuzun talimatına uyun.
- Bir dozu normalde alındığı saatten sonra 8 saat içinde hatırlarsanız, öğünle birlikte hemen alın. 8 saatten fazla geçtiyse o dozu atlayın ve ertesi gün olağan şekilde devam edin. Kusarsanız o gün ek doz almayın.
- Tabletleri blister kartının dışına taşımayın, orijinal ambalajında saklayın.
- Bu ilacın doz ve kullanım şeması kişiye göre değişebilir. Sizin için geçerli olanı doktorunuz belirler.
Tedavi sürecinde neler olur?
İlk günler
Doz artırma dönemidir. Tümör lizis sendromu riski bu dönemde dikkatle izlenir. Kan tahlilleri sık yapılır.
İlk 1–2 ay
Doz artırma tamamlanır. Kan sayımı, böbrek fonksiyonları ve enfeksiyon belirtileri izlenir.
Sonraki aylar
Kontroller seyrekleşir. Hastalığın değerlendirilmesi için düzenli görüntüleme yapılır.
Değerlendirme
Tedaviye devam, doz ayarı veya değiştirme kararı hastalığın durumuna ve yan etkilere göre verilir.
Başlamadan önce ve uygulama rehberi
Tedaviden önce
- Tetkikler: Kan sayımı, böbrek fonksiyonları, ürik asit ve elektrolit düzeyleri kontrol edilir. Tümör yükünü görmek için görüntüleme yapılır. Önceden var olan elektrolit bozuklukları ilk dozdan önce düzeltilir.
- Tümör lizis riski: Doktorunuz tümör yükünüzü ve böbrek fonksiyonunuzu değerlendirerek tedaviye hastanede başlanıp başlanmayacağına karar verir. Başlamadan önce sıvı verilir ve ürik asit düşürücü ilaç başlanır.
- İlaçlarınız: Güçlü CYP3A inhibitörleri (örneğin bazı mantar ilaçları) tedavi başlangıcında ve kademeli artış sırasında kullanılamaz. Orta düzeyde inhibitörlerden kaçınılır veya doz azaltılır. Güçlü veya orta düzeyde indükleyiciler (örneğin rifampisin, sarı kantaron) etkiyi azaltabileceğinden kullanılmamalıdır. Tüm ilaçlarınızı bildirin.
- Gebelik ve doğurganlık: Üreme çağındaysanız gebelik durumunuz tedaviden önce doğrulanır. Tedavi sırasında gebe kalmamalısınız. Hem kadınlarda hem kadın partneri olan erkeklerde etkili korunma tedavi sırasında ve son dozdan sonraki 1 hafta boyunca sürdürülmelidir. İlaç doğurganlığı bozabilir.
- Aşılar: Canlı virüslü aşılar tedavi sırasında yapılmaz.
- İlacın temini: İlacın ülkemizde temini ve geri ödeme koşulları için doktorunuzun ve eczanenizin yönlendirmesini izleyin.
İlacı evde kullanma
- İlacı her gün aynı saatte alın. Telefona alarm kurmak unutmayı önler.
- Kademeli artış takvimini yazılı olarak yanınızda bulundurun.
- Tableti oda sıcaklığında (20 ile 25 derece) ve blister kartında saklayın.
- 7 günden uzun ara verildiyse ilaca yeniden başlama dozunu ekibinizden öğrenin. Dozu kendiniz belirlemeyin.
Olası yan etkiler ve neler yapabilirsiniz
Her hastada hepsi görülmez. Yan etkilerin çoğu geçicidir ve tedavi edilebilir. Yaşadığınız bir sorunu ekibinize söylemekten çekinmeyin.
En sık görülen yan etkiler (BGB-11417-201, ABD etiketi, 115 hasta)
Pnömoni (zatürre)%16 (ağır: %10)
Yorgunluk%16 (ağır: %0,9)
Ödem (şişlik)%14 (ağır: %0)
Üst solunum yolu enfeksiyonu%12 (ağır: %1,7)
Kas ve iskelet ağrısı%10 (ağır: %0)
“Ağır” değeri 3. ve 4. derece yan etkileri gösterir. Pnömoni oranına üç ölümcül olgu (%2,6) da dahildir. Farklı çalışmalarda yüzdeler değişebilir.
Tahlillerde en sık görülen değişiklikler
Lenfosit düşüklüğü%66 (ağır: %29)
Hemoglobin düşüklüğü%52 (ağır: %9)
Nötrofil düşüklüğü%50 (ağır: %18)
Kalsiyum düşüklüğü%42 (ağır: %1,7)
Ürik asit yüksekliği%42 (ağır: %0)
Trombosit düşüklüğü%36 (ağır: %9)
Kan ve biyokimya tahlillerinde ölçülen değişikliklerdir. Tahlil sonucu olarak izlenir, her hastada belirtiye yol açmaz.
Düşük nötrofil
Tedavi boyunca
Ateş, titreme veya enfeksiyon belirtisi olursa aynı gün ekibinizi arayın.
Düşük trombosit ve kansızlık
Tedavi boyunca
Morarma, kanama, halsizlik veya nefes darlığı olursa bildirin.
Enfeksiyonlar ve pnömoni
Tedavi boyunca
Öksürük, ateş veya nefes darlığı olursa gecikmeden bildirin.
İshal
Tedavi boyunca
Bol sıvı için. Süren ishali ekibinize söyleyin.
Tümör lizis sendromu
Özellikle ilk haftalar
Doz artırma döneminde sıvı alımı ve tahliller önemlidir. İdrar azalması veya kas krampı olursa bildirin.
Karaciğer enzimlerinde artış
Tedavi boyunca
Tahlillerle izlenir. Sarılık veya koyu idrar olursa bildirin.
Hemen arayın veya acile başvurun
- Ateş (38 derece ve üzeri), titreme veya enfeksiyon belirtisi
- İdrar miktarında belirgin azalma, kas krampı veya çarpıntı
- Nefes darlığı veya şiddetli öksürük
- Durmayan kanama
- Sarılık veya koyu idrar
Acil durumda 112’yi arayın. Tedavi gördüğünüz merkezin size verdiği acil telefon numarasını yanınızda bulundurun.
Dikkat edilecekler
- Tümör lizis sendromu en çok doz artışı döneminde ve ilaca ara verip yeniden başlandığında görülür. Sıvı alımına ve tahlillere özen gösterin.
- Güçlü CYP3A inhibitörleri kademeli artış döneminde kullanılamaz. Orta düzeyde inhibitörler ve güçlü veya orta düzeyde indükleyiciler için doktorunuza danışın.
- 65 yaş ve üzeri hastalarda ciddi yan etkiler daha sık görüldü (%42, genç hastalarda %29).
- Gebelikte kullanılmaz. Son dozdan sonra 1 hafta boyunca etkili korunma kullanın. Emzirme yapılmaz.
Günlük yaşam ve takip
Evde bakım ipuçları
- Beslenme: Küçük ve sık öğünler yiyin. Yeterli protein alın. Çiğ veya az pişmiş et, yumurta, deniz ürünleri ve pastörize olmayan süt ve peynirden kaçının. Meyve ve sebzeleri iyice yıkayın. Greyfurt ve greyfurt suyu bazı ilaçları etkileyebilir, kullanmadan önce sorun.
- Enfeksiyondan korunma: Ellerinizi sık yıkayın, kalabalık ortamlarda maske takmayı düşünün, hasta kişilerle yakın temastan kaçının. Dişlerinizi yumuşak fırçayla fırçalayın.
- Hareket: Hafif ve orta düzeyde yürüyüş yorgunluğa iyi gelir. Kendinizi zorlamayın.
- Sigara ve alkol: Sigarayı bırakmak iyileşmeyi destekler. Alkol karaciğeri olumsuz etkileyebilir, bu nedenle kaçınmanız veya çok sınırlı kullanmanız önerilir.
- Takviyeler ve bitkisel ürünler: Yüksek doz vitamin, antioksidan takviyeler ve sarı kantaron gibi bitkisel ürünler tedaviyi etkileyebilir. Kullanmadan önce sorun.
- Duygusal destek: Kaygı, uykusuzluk ve moral bozukluğu sık görülür ve yalnız değilsiniz. Yakınlarınızla paylaşın, hastanenizin psiko-onkoloji ekibinden ve hasta derneklerinden destek isteyebilirsiniz.
Gebelik, emzirme ve cinsel yaşam
- Tedavi sırasında gebe kalmamalısınız. Bu ilaçlar bebeğe zarar verebilir. Tedavi sırasında ve bitiminden sonra doktorunuzun belirttiği süre boyunca etkili bir korunma yöntemi kullanın.
- Hormon içeren korunma yöntemleri her hasta için uygun olmayabilir. Hangi yöntemin size uygun olduğunu doktorunuzla belirleyin.
- Tedavi sırasında emzirme yapılmaz.
- Çocuk sahibi olmayı düşünüyorsanız bunu tedaviden önce doktorunuza söyleyin ve doğurganlığı koruma yöntemlerini konuşun.
Kontroller ve takip
- Tedavinin ilk haftalarında kan tahlili ve muayene sık, sonraki aylarda daha seyrek yapılır.
- İlaca göre gerektiğinde kalp ritmi (EKG), karaciğer testleri veya akciğer görüntülemesi yapılır.
- Hastalığın değerlendirilmesi için düzenli aralıklarla görüntüleme (tomografi, MR gibi) planlanır.
- Yaşadığınız yan etkileri tarihleriyle not alıp her randevuya götürmeniz, ekibinize yardımcı olur.
Sık sorulan sorular
Neden dört hafta kademeli doz artırılıyor?
Bu ilaç lenfoma hücrelerini hızla yok edebildiği için tümör lizis sendromu denen bir durum görülebilir. Doz kademeli artırılarak risk azaltılır.
Tedaviye ara verirsem ne olur?
7 günden uzun ara verildiyse yeniden başlama dozu ekibiniz tarafından belirlenir. Tümör lizis riski nedeniyle kendiniz önceki dozdan başlamayın.
BTK inhibitörlerinden farkı nedir?
BTK inhibitörleri B hücre sinyalini, sonrotoclax ise BCL-2 proteinini hedefler. Etki mekanizmaları farklıdır. Hangisinin uygun olduğuna doktorunuz karar verir.
Bir dozu unutursam ne yapmalıyım?
Normal alım saatinden 8 saat içinde hatırlarsanız öğünle birlikte hemen alın. 8 saatten fazla geçtiyse o dozu atlayın ve ertesi gün olağan şekilde devam edin.
Yan etki nedeniyle ilacı kendim bırakabilir miyim?
Hayır. Önce ekibinizi arayın. Doz 320 mg’dan 160 mg’a, sonra 80 mg’a düşürülebilir. 80 mg’ı da tolere edemeyen hastalarda ilaç bırakılır.
Başka ilaç, vitamin veya bitkisel ürün kullanabilir miyim?
Önce doktorunuza veya eczacınıza sorun. Bazı ilaçlar ve bitkisel ürünler bu ilacın etkisini azaltabilir veya yan etkiyi artırabilir.
Çalışabilir ve araç kullanabilir miyim?
Çoğu hasta çalışabilir. Baş dönmesi veya aşırı yorgunluk varsa araç kullanmayın ve doktorunuza danışın.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Doktorunuzun ve sağlık ekibinizin size özel talimatları her zaman önceliklidir. Doz ve program kişiye göre değişebilir. Bu ilacın ülkemizde kullanımı ve geri ödeme koşulları değişebilir.
Kaynaklar
ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Beqalzi (sonrotoclax) reçeteleme bilgisi, Mayıs 2026
ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), onkoloji onay bildirimleri (13 Mayıs 2026): sonrotoclax onayı
OncLive, Mayıs 2026: sonrotoclax mantle hücreli lenfoma onayı