Kısaca: Ameliyat edilemeyen erken evre akciğer kanserinde standart SBRT’ye atezolizumab eklenmesi, faz 3 S1914 çalışmasında genel sağkalımı uzatmadı ve daha fazla ağır yan etkiye yol açtı.
Dergi: The Lancet (Eylül 2026) · Çalışma türü: Randomize, açık etiketli faz 3 · Kanser türü: Erken evre (T1–T3N0M0) küçük hücreli dışı akciğer kanseri · Katılımcı: 417 hasta
Akciğer kanseri, dünyada kansere bağlı ölümlerin başında gelir ve vakaların büyük çoğunluğunu küçük hücreli dışı akciğer kanseri (KHDAK) oluşturur. Sigara en önemli risk faktörüdür. Akciğer taramasının yaygınlaşmasıyla hastalığın giderek daha erken evrede, yani tümör henüz lenf bezlerine yayılmamışken saptandığı görülüyor.
Erken evrede asıl tedavi ameliyattır. Yaşlılık, kronik akciğer hastalığı ya da kalp hastalığı nedeniyle ameliyat olamayan ya da ameliyatı reddeden hastalarda ise standart tedavi SBRT’dir; yani tümöre az sayıda seansta yüksek doz, çok hassas radyoterapi verilir. SBRT yerel kontrolü iyi sağlasa da, özellikle riskli özellikleri olan hastalarda hastalık daha sonra tekrarlayabilir.
Atezolizumab, bağışıklık sisteminin frenini kaldıran bir PD-L1 inhibitörüdür. İleri evre akciğer kanserinde standart tedavinin parçasıdır; radyoterapi ile birleştirildiğinde bağışıklık yanıtını artırabileceği düşünülüyordu. Yine de bu birleşimin erken evrede işe yarayıp yaramadığı randomize bir çalışmada henüz gösterilmemişti.
Güncel kılavuzlar ameliyat edilemeyen erken evre hastalarda SBRT’yi standart olarak önerir; SBRT sonrası immünoterapinin yeri ise klinik çalışmalarla belirlenmeye devam ediyor. S1914 bu soruyu yanıtlamak için tasarlandı.
Çalışmanın sorusu, nüks riski yüksek erken evre KHDAK’de SBRT’ye ameliyat öncesi, eş zamanlı ve sonrası atezolizumab eklenmesinin genel sağkalımı iyileştirip iyileştirmediğiydi.
Amerika Birleşik Devletleri’ndeki 146 merkezde, T1–T3N0M0, 7 cm’e kadar tümörü olan, ameliyata uygun olmayan ya da ameliyatı istemeyen ve nüks için en az bir risk faktörü taşıyan hastalar katıldı. Hastalar SBRT’yi tek başına ya da en fazla sekiz kür atezolizumab (her 3 haftada bir 1200 mg) ile birlikte aldı. Birincil sonlanım noktası genel sağkalımdı. Çalışmaya 417 hasta alındı; 402’si uygun bulunarak analize girdi (her kolda 201). Çalışma, ilk ara analizde yarar görülmediği için (futilite) hasta alımını erken kapattı.
Derece 3 ve üzeri yan etkiler atezolizumab + SBRT kolunda %12, yalnızca SBRT kolunda %3 oldu. Atezolizumab koluna akciğerle ilgili iki ölümcül (derece 5) olay bildirildi.
Sonuç olarak, bağımsız bir yarar göstermeyen ve yan etkiyi artıran bu birleşim, ameliyat edilemeyen erken evre akciğer kanserinde standart SBRT’nin yerini almıyor. Yazarlar bunu bir kooperatif grubunda immünoterapinin bu hasta grubundaki ilk tam raporlanmış faz 3 çalışması olarak tanımlıyor. Olumsuz bir sonuç olması, hastaların gereksiz immünoterapi yan etkilerinden korunması açısından da değerlidir. Çalışmayı ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri, Ulusal Kanser Enstitüsü ve Genentech desteklemiştir.
Kısaltmalar: NSCLC: küçük hücreli dışı akciğer kanseri; SBRT: stereotaktik vücut radyoterapisi; PFS: progresyonsuz sağkalım; OS: genel sağkalım; HR: risk oranı; GA: güven aralığı; PD-L1: programlanmış hücre ölümü ligandı 1. Bu yazı, yayımlanmış bilimsel bir makalenin bilgilendirme amaçlı Türkçe özetidir; tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tedavi kararları için mutlaka hekiminize danışın.
Kaynak: DALY, M., SIMONE, C., REDMAN, M. et al. Induction and consolidation atezolizumab with stereotactic body radiation therapy versus radiation alone in high-risk, early-stage non-small-cell lung cancer (SWOG/NRG S1914): a multicentre, open-label, superiority, phase 3, randomised controlled trial. The Lancet [online]. 2026, vol. 408, no. 10562, pp. 1313–1325.
